Son dakika: İran ile Avrupa arasında kritik nükleer görüşme 25 Temmuz'da İstanbul'da yapılacak

İran devlet televizyonu, Tahran yönetiminin 2015 nükleer anlaşmasının Avrupa’daki taraflarıyla yeni bir müzakere turunu kabul ettiğini duyurdu. İran, İngiltere, Fransa ve Almanya (E3) arasında yapılacak kritik nükleer görüşmelerin, 25 Temmuz Cuma günü İstanbul’da gerçekleştirileceği bildirildi.

Toplantıya İran adına Dışişleri Bakan Yardımcıları Mecid Tahtrevançi ve Kazım Garibabadi katılacak. Görüşmeler, dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde yapılacak.

İSRAİL SALDIRILARI SONRASI KESİLEN SÜREÇ YENİDEN BAŞLIYOR

İran ile ABD arasında süren nükleer müzakereler, 13 Haziran’da İsrail'in İran’a yönelik askeri saldırıları nedeniyle durmuştu. Bu durum, Avrupa ülkeleriyle yapılan dolaylı görüşmeleri de sekteye uğratmıştı. İstanbul’da yapılacak görüşme, müzakere masasının yeniden kurulması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

"TETİK MEKANİZMASI" ENDİŞESİ: 18 EKİM KRİTİK TARİH

İran tarafı, Avrupa ülkelerinin 2015’te imzalanan nükleer anlaşmada yer alan "snapback" (tetik mekanizması) maddesini devreye sokmasından endişe duyuyor. Bu madde, İran’ın anlaşmayı ihlal etmesi durumunda BM yaptırımlarının otomatik olarak geri getirilmesini öngörüyor.

Tetik mekanizmasının işletilebilmesi için tanınan sürenin 18 Ekim’de sona ereceği belirtiliyor. Bu tarihe kadar çözüm üretilememesi durumunda, Avrupa ülkelerinin BM yaptırımlarını yeniden gündeme getirebileceği ifade ediliyor.

2015 NÜKLEER ANLAŞMASI KISACA NE GETİRMİŞTİ?

• İran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlama taahhüdü verirken,

• BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi ve Almanya ise İran’a yönelik ekonomik yaptırımları kaldırmayı kabul etmişti.

Ancak ABD, 2018’de Donald Trump döneminde anlaşmadan tek taraflı çekilerek yaptırımları yeniden uygulamaya koymuştu.
İran, bu adımın ardından anlaşmadaki yükümlülüklerini kademeli olarak durdurdu ve yeniden yüksek oranda uranyum zenginleştirme sürecine girdi.

AVRUPA’NIN "SNAPBACK" TEHDİDİNE İRAN’DAN SERT TEPKİ

İngiltere, Fransa ve Almanya, anlaşmanın uygulanmaması nedeniyle BM yaptırımlarını yeniden devreye sokabileceklerini açıklarken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu tehdide sert tepki gösterdi. Erakçi, "Avrupalı taraflar hem anlaşmayı ihlal etti hem de artık hukuken katılımcı ülke sayılmazlar" diyerek, bu mekanizmanın işletilmesinin hukuki dayanağının kalmadığını savundu.