Slovenya Parlamentosu'ndan Referandum Kararı: NATO Eleştirileri Gündemde

4 Temmuz 2025 tarihinde Slovenya Parlamentosu'nda (DZ) yapılan oylamada, ülkenin savunma harcamalarının artırılmasına yönelik danışma referandumu önerisi kabul edildi. Sol Parti, Sosyal Demokratlar ve bazı muhalefet partilerinin desteğiyle 46'ya karşı 42 oyla geçen bu öneri, bağlayıcı nitelikte olmasa da önemli bir siyasi tartışmayı başlatacak. İktidardaki Özgürlük Hareketi'nin tüm milletvekilleri ise referanduma karşı oy kullandı.

SAVUNMA HARCAMALARI REFERANDUMUNUN DETAYLARI VE TARTIŞMALAR

Sol Parti tarafından önerilen referandum sorusu şu şekilde: "Slovenya'nın savunma harcamalarını 2030 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılanın %3'üne yükseltmesini destekliyor musunuz? Bu oran şu anda ortalama 2,1 milyar Euro'ya denk geliyor."

Sol Parti lideri Matej T. Vatovec, öneriyi "demokrasi üzerine temel bir tartışma için bir teşvik" olarak nitelendirdi. NATO'nun yeni yönetiminin savunma harcamalarını artırma çağrılarını "militan bir histeri" olarak tanımlayan Vatovec, bu durumun gerçekçi bir analize dayanmadığını savundu. Savunma harcamalarının GSYİH'nin %5'ine çıkarılmasının, Slovenya'nın toplam bütçesinin beşte birine denk geleceğini vurgulayarak partilerinin buna karşı olduğunu belirtti.

Savunma Bakanı Borut Sajovic ise değişen dünya koşullarına "eylemlerle, bilgelikle, diplomasiyle, barışa bağlılıkla ve kendi güvenliğimizi güçlendirerek" yanıt verilmesi gerektiğini ifade etti. Parlamentonun kısa süre önce savunma harcamalarını 2030'a kadar %3'e çıkarmayı öngören bir kararı kabul ettiğini hatırlatan Bakan, hükümetin referanduma karşı olduğunu belirtti. Sajovic ayrıca, Lahey'deki zirvenin müttefiklerin birliğini gösterdiğini ve Slovenya'nın doğrudan savunma harcamalarını GSYİH'nin %3,5'ine çıkarma süresini 2032'den 2035'e uzatmayı başardığını ekledi.

Yeni Slovenya Partisi (NSi) milletvekili Janez Zakelj, NATO üyeliğinin önemini vurgulayarak savunma harcamalarının kademeli artırılmasını desteklediklerini ancak bunun dikkatli planlanması gerektiğini söyledi. Sosyal Demokrat Parti, vatandaşların savunma harcamaları konusunda karar vermesinin önemli olduğunu savunurken, Özgürlük Hareketi milletvekili Andreja Rajbensu, bu konunun basitleştirilmiş formüllerle ele alınmaması gerektiğini belirtti.

EĞITIM VE DIJITAL OKURYAZARLIĞA ODAKLANILIYOR

Parlamento, Temel Okul Yasası'nda yapılan bir değişikliği 55 oyla kabul etti. Bu değişiklikle, "Bilişim ve Dijital Teknolojiler" yeni ve zorunlu bir ders olarak müfredata eklendi. Ayrıca, okullarda elektronik cihaz kullanımına kısıtlama getirilirken, ciddi kural ihlallerinde "eğitim uyarısı" adı verilen yeni bir disiplin tedbiri uygulamaya konuluyor.

Eğitim Bakanı Vinko Logaj, dijital okuryazarlığın günümüzde temel bir beceri olduğunu ve bu dersin önemini vurguladı. Yeni düzenleme, Roman öğrencilere ek Sloven Dili dersleri verilmesini de öngörüyor.

HAYVANLARI KORUMA KANUNU'NDA KAPSAMLI DEĞIŞIKLIKLER YOLDA

Milletvekilleri, hayvanları koruma yasasında ikinci bir okumaya başladı. Yasa, kafeslerde tavuk yetiştiriciliğinin yasaklanması, kedilere zorunlu çip takılması ve denetimlerin güçlendirilmesi gibi önemli değişiklikler içeriyor. Tarım, Orman ve Gıda Bakanı Mateja Čalušić, yasanın yasal güvenlik, orantılılık ve uzman görüşüne dayandığını belirtti.

Yeni düzenlemeler arasında egzotik hayvan türlerinin izin verilen listesi, terk edilmiş hayvanların bakımı için finansman modelinde değişiklikler ve terk edilmiş at ve eşeklerin bakımı için barınak kurulması yer alıyor. Yasa ayrıca, kafeste yumurta tavukçuluğunun tamamen yasaklanması, yedi günlükten küçük domuz yavrularının anestezi ve analjezi olmadan cerrahi olarak kısırlaştırılmasının yasaklanması ve daha ağır ihlaller için cezaların artırılması gibi maddeler de içeriyor.