Şimşek tasarruf çağrısı yaptı, kamu 161 milyonluk araç aldı!

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 13 Mayıs 2024’te kamuoyuyla paylaştığı "Tasarruf ve Verimlilik Paketi", kamuda harcamaların kontrol altına alınması ve enflasyonla mücadelenin güçlendirilmesi amacıyla hayata geçirildi. Bakan Şimşek, "Kamuya yeni araç alınmayacak, memur alımı sınırlandırılacak, lojman ve sosyal tesis harcamaları gözden geçirilecek" diyerek paketin kararlılıkla uygulanacağını belirtmişti.

Ancak aradan geçen sürede ortaya çıkan veriler, bu vaatlerin pratiğe yeterince yansımadığını gösterdi.

HARCAMALAR AZALMADI, ARTARAK DEVAM ETTİ

Pakete göre kamu kuruluşlarının ihtiyaç fazlası araçlarını elden çıkarması gerekiyordu. Ancak bu hedef, uygulamada gerçekleşmedi. 2024’ün ilk altı ayında kamu araç satışından yalnızca 5 milyon 109 bin TL gelir elde edilirken, aynı dönemde 161 milyon 182 bin TL değerinde yeni araç alımı yapıldı. Bu tablo, araç satış gelirlerinin harcamaların yalnızca %3’üne denk geldiğini gösterdi.

2024’ün aynı döneminde, tasarruf paketi öncesinde yapılan araç satışlarından 26 milyon 358 bin TL gelir sağlanmıştı. Bu da satış gelirlerinde yaklaşık %80’lik bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. Kamu harcamaları artarken, tasarruf söylemleri gerçeklerle çelişmeye başladı.

İRAN’DA KESİN UYGULAMA: ELEKTRİĞİ KESİLEN KURUMLAR

Tasarrufun yalnızca sözde kalmadığı örneklerden biri ise İran oldu. Tahran’da enerji tasarrufu kapsamında belirlenen tüketim sınırlarını aşan 110 kamu kurumunun elektriği kesildi. İran devlet televizyonunun haberine göre, akıllı sayaçlar ve saha denetimleriyle takip edilen kurumlar, soğutma sistemlerini mesai bitiminde kapatmadıkları için cezalandırıldı.

Tüm kamu kurumlarına mesai saatlerinde enerji tüketimini %30, mesai sonrasında ise %60 ila %70 azaltma zorunluluğu getirilirken, soğutma sistemlerinin sıcaklığı 27 dereceye sabitlendi. Kurallara uymayanlara ise doğrudan yaptırım uygulandı.

GERÇEK TASARRUF NASIL OLUR?

İran’daki uygulama, kamu kaynaklarını verimli kullanmak adına ne denli radikal adımlar atılabileceğini ortaya koyarken, Türkiye’deki uygulamaların bu ciddiyetten uzak olduğu gözler önüne serildi. İran örneği, "İsteyince oluyormuş" dedirtti.

Tasarruf politikalarının yalnızca açıklamalarda kalmaması, somut verilerle desteklenmesi ve yaptırım mekanizmalarının işletilmesi gerektiği bir kez daha anlaşılmış oldu.