Sigorta görünümü altında gizlenen sosyal adaletsizlik

Türkiye’de birçok genç, 13-16 yaş aralığında çalışmaya başlıyor ve sigorta girişleri yapılıyor. Ancak sigorta türü olarak yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı kapsamında gösterilmekte, bu durum prim günlerine ve emeklilik haklarına yansımamaktadır. Bu da aynı tarihte sigortalı başlayan iki kişinin farklı kaderlere mahkum edilmesine yol açmaktadır.

SOSYAL ADALETSİZLİĞİN KAYNAĞI VE ETKİLERİ

Bu durumun temel nedeni, işverenlerin ve sistemin bilgisi dışında yapılan farklı sigorta kayıtlarıdır. Staj ve çıraklık döneminde yapılan sigorta girişleri, emeklilikte hak kayıplarına sebep olmakta, mağdurların erken emeklilik hakkı ertelenmekte ve sosyal güvence zayıflamaktadır. Bu durum, çalışanların devlete olan güvenini zedelemekte ve ekonomik olarak olumsuz etkiler yaratmaktadır.

MEVCUT YASAL DURUM VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Staj ve çıraklık sigortalarının geçersiz sayılması, genç işçilerin mağduriyetini artırmaktadır. Ancak geriye dönük borçlanma hakkı tanınması halinde, bu eksik prim günleri tamamlanabilir. Askerlik ve doğum borçlanmasında olduğu gibi, bu günlerin sayılması hem çalışanların hakkını teslim edecek hem de devlet bütçesine katkı sağlayacaktır. Mecliste yapılan öneriler ise henüz somut bir adım olarak hayata geçmemiştir.

SİYASİ TUTUM VE TOPLUMSAL TALEP

Siyasi iktidarın konuya mesafeli yaklaşması ve muhalefetin etkin adımlar atmaması, bu sosyal adaletsizliğin devamına zemin hazırlamaktadır. Staj ve çıraklık mağdurları, yalnızca seçim dönemlerinde değil, hayatın her alanında yaşadıkları bu mağduriyetin giderilmesini beklemektedir. Bu hak teslimi, sosyal devlet anlayışının gereği olduğu kadar insanlık borcudur.

Genç yaşta çalışma hayatına atılan stajyer ve çırakların yaşadığı sigorta mağduriyetinin giderilmesi, Türkiye’de sosyal adaletin sağlanması ve devlet-vatandaş güven ilişkisinin güçlendirilmesi açısından kritik önemdedir.