SGK’dan Şok Hamle: Engellilerin emekliliği yeniden değerlendirilecek!

Engellilerin emeklilik hesaplamalarında kullanılan ve yıllardır uygulamada olan Baltazar Formülü, 15 Ocak itibarıyla yürürlükten kaldırıldı. Bu sistemde engellilerin farklı organ ve uzuvlardaki engel oranları toplanarak genel bir engel yüzdesi belirleniyor ve buna göre emeklilik hakkı kazanılıyordu. Ancak yeni düzenleme, bu yöntemi ortadan kaldırarak sadece en yüksek engel oranını dikkate alan "çalışma gücü kaybı" sistemini devreye soktu.

YENİ SİSTEM NE GETİRİYOR?

Baltazar Formülü sayesinde engellilerin farklı sağlık sorunları toplanarak hesaplanıyordu. Örneğin, bir kişinin %45 görme kaybı, %20 böbrek yetmezliği, %10 kalp rahatsızlığı ve %30 diyabet kaynaklı engeli varsa, tüm oranlar birleşerek ortalama %52 engellilik oranına ulaşıyor ve emeklilik hakkı kazanabiliyordu. Yeni sistemde ise sadece en yüksek oran baz alınacak. Yani, bu örnekte sadece %45 görme kaybı dikkate alınacak, diğer engeller görmezden gelinecek. Bu da birçok kişinin daha geç emekli olmasına veya hiç emekli olamamasına neden olacak.

MEVCUT EMEKLİLER DE TEHLİKEDE

Yeni düzenleme yalnızca emekli olmak isteyenleri değil, halen emekli olan engellileri de kapsıyor. Artık emeklilerin iş gücü kaybını belirleme yetkisi tamamen SGK'ya geçti. SGK, engellileri yeniden muayeneye gönderebilir ve mevcut emeklilik oranlarını revize edebilir. Eğer yeni sistemde belirlenen çalışma gücü kaybı oranı düşük çıkarsa, emekli maaşları düşürülebilecek hatta emeklilik hakkı iptal edilebilecek.

ENGELLİ HAKLARI SAVUNUCULARI TEPKİLİ

Engellilerin Haklarına Erişim Platformu Sözcüsü Turhan İçli, bu değişikliğin kazanılmış hakları yok ettiğini ve anayasaya aykırı olduğunu belirtti. İçli, "SGK’nın engelli bireyleri tekrar muayeneye göndermesi ve maaşlarını düşürmesi büyük bir adaletsizliktir. Bu, binlerce engellinin hayatını doğrudan etkileyen bir düzenlemedir" ifadelerini kullandı.

ANAYASA'YA AYKIRI MI?

Hukukçulara göre bu düzenleme, kazanılmış hakları geriye götürdüğü için Anayasa'ya aykırı. Engellilerin mevcut haklarının elinden alınması, sosyal güvenlik hakkının ihlali olarak değerlendiriliyor. Engelli dernekleri ve hak savunucuları, yeni sistemin iptali için harekete geçmeye hazırlanıyor.