Şehir sularında sessiz tehlike: “Beyin yiyen amip” yeniden gündemde

Hakemli bilimsel dergi Biocontaminant’ta yayımlanan yeni bir araştırma, serbest yaşayan amiplerin (FLA) artık yalnızca göl ve bataklıklarda değil, şehirlerin içme suyu sistemlerinde de hayatta kalabildiğini ortaya koydu. Kamuoyunda “beyin yiyen amip” olarak bilinen Naegleria fowleri, burundan girerek beyne ulaştığında neredeyse her zaman ölümcül sonuçlara yol açıyor. Ancak bilim insanları, bunun sadece görünen yüz olduğunu vurguluyor.

KLORA VE SICAKLIĞA MEYDAN OKUYORLAR

Çalışmanın başyazarı Çin’deki Sun Yat-sen Üniversitesi’nden Longfei Shu, bu mikroorganizmaların gücünü aşırı dayanıklılıklarından aldığını belirtiyor. Amipler, diğer birçok patojenin yok olduğu klorlanmış ve sıcak su ortamlarında bile yaşamlarını sürdürebiliyor. Bu durum, “temiz” kabul edilen şehir sularını dahi potansiyel bir bulaş kaynağı haline getiriyor.

“TRUVA ATI” GİBİ ÇALIŞIYORLAR

Araştırmanın en çarpıcı bulgusu ise bu amiplerin birer “Truva Atı” gibi davranması. Serbest yaşayan amipler, içlerinde zararlı bakteri ve virüsleri barındırarak onları dezenfeksiyon işlemlerinden koruyor. Böylece sadece hastalık yayılımı değil, aynı zamanda küresel bir sorun olan antibiyotik direncinin de su şebekeleri aracılığıyla taşınması söz konusu oluyor.

İKLİM KRİZİ SINIRLARI GENİŞLETİYOR

Küresel ısınmayla birlikte artan su sıcaklıkları, sıcak ortam seven bu patojenler için ideal koşullar yaratıyor. Daha önce sadece tropikal bölgelerde görülen amip türleri, artık serin iklimli ülkelerde de enfeksiyonlara yol açabiliyor.

ÇÖZÜM: “TEK SAĞLIK” YAKLAŞIMI

Uzmanlar, sorunun yalnızca tıbbi değil çevresel ve altyapısal boyutları olduğuna dikkat çekerek, insan sağlığı, çevre bilimi ve su yönetimini birleştiren “One Health – Tek Sağlık” yaklaşımının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Daha sıkı gözetim, gelişmiş tanı sistemleri ve ileri su arıtma teknolojileri, bu görünmez tehdide karşı en etkili silahlar olarak gösteriliyor.