Sayıştay Bombayı Patlattı: Binlerce Memura Haciz Yolda!

Kamuda yıllardır uygulanan "giyim yardımı" ödemeleri Sayıştay’a takıldı. Sayıştay, memurlara yapılan giyim yardımlarının mevzuata aykırı olduğunu belirleyerek 2021 yılı ödemeleri için zimmet kararı verdi. Karar ilk olarak Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü personeline uygulandı.

Sayıştay, DSİ’nin 2021’de 687 memura yaptığı giyim yardımlarını "kamu zararı" sayarak toplam 4 milyon 383 bin TL’nin faiziyle birlikte geri alınmasına hükmetti. Kararı temyiz eden DSİ yönetiminin itirazı reddedildi. Süreç böylece kesinleşti ve haciz süreci başlatıldı.

HACİZ KAPIDA, 250 BİN MEMUR RİSK ALTINDA

Sayıştay’ın bu uygulamasının yalnızca DSİ ile sınırlı kalmayacağı bildirildi. Benzer uygulamaların bulunduğu enerji, ulaştırma, tarım, inşaat, kültür-sanat ve ormancılık hizmet kollarındaki tüm kamu kurumlarında Sayıştay incelemeleri sürüyor.

Uzmanlar, süreç sonunda yaklaşık 250 bin memurun geçmişte aldığı giyim yardımları nedeniyle zimmetle karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor. Her memura yıllık ortalama 20 bin TL civarında borç çıkarılması söz konusu. Bu da kişi başı birkaç yılın birikimiyle 50-100 bin TL’lik haciz tehdidine dönüşebilir.

HAKEM KURULU ONAYLIYDI, SAYIŞTAY REDDETTİ

Giyim yardımı uygulaması 2012 yılında, memurların Hakem Kurulu kararıyla elde ettiği bir toplu sözleşme hakkıydı. Başlangıçta enerji ve madencilik hizmet kollarında başlayan uygulama, yıllar içinde kamuya yayıldı. Eldiven, mont, bot gibi iş kıyafetlerinin ayni ya da nakdi karşılığı olarak verilmesi, iş güvenliği gereği görülüyordu.

Ancak Sayıştay, bu yardımların "paraya çevrilerek ödenmesinin" yasal zemini olmadığını savunarak yapılan tüm nakdi ödemeleri hatalı buldu. Bu yaklaşım, uygulamayı yapan tüm kamu kurumlarını zora soktu.

EMEKLİ MEMUR VE VARİSLER DE HEDEFTE

Skandal niteliğindeki kararın etkileri bununla da sınırlı değil. Sayıştay kararları emekliye ayrılmış memurları da kapsıyor. Öte yandan, hayatını kaybeden memurların varislerine kadar uzanan bir zimmet ve haciz zinciri oluşabileceği belirtiliyor.

Sendikalar bu duruma sert tepki gösterirken, hukukçular da geçmişte verilen toplu sözleşme hakkına dayanarak yapılan ödemelerin bugün geri istenmesinin hukuki ve vicdani olmadığını savunuyor.

SÜREÇ GENİŞLEYEBİLİR

Henüz birçok kurumun 2022, 2023 ve hatta 2024-2025 dönemlerinde de giyim yardımı ödemelerine devam ettiği biliniyor. Bu durumda, önümüzdeki yıllarda on binlerce memura daha zimmet çıkarılması ve haciz işlemlerinin artması muhtemel görünüyor.

Sendikalar, bu uygulamaya karşı hukuki mücadele hazırlığında. Gelişmeler, kamuda ciddi bir mağduriyet dalgası yaratma potansiyeli taşıyor.