Savaşın yeni faturası: Gübre fiyatları yüzde 75 arttı, gıda krizi kapıda

Orta Doğu’da artan savaş gerilimi yalnızca petrol ve altın piyasalarını değil, tarımın bel kemiği olan gübre sektörünü de derinden etkiledi. Küresel ölçekte gübre fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, gıda güvenliği açısından alarm zillerini çaldırdı.

GÜBRE FİYATLARINDA REKOR ARTIŞ

Savaşın başlamasından bu yana gübre fiyatları yaklaşık yüzde 75 oranında yükseldi. Savaş öncesinde 400-490 dolar seviyesinde işlem gören azot bazlı gübrelerin fiyatı 700 dolara kadar çıktı. Uzmanlar, düşük işlem hacmine sahip olan gübre piyasasında dalgalanmaların daha sert hissedildiğine dikkat çekiyor.

TEDARİK ZİNCİRİ KIRILDI

Orta Doğu’daki çatışmalar, özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar nedeniyle küresel tedarik zincirinde ciddi kırılmalara yol açtı. Azotlu gübre üretiminde önemli bir oyuncu olan İran’ın savaşın merkezinde yer alması da arz sorunlarını derinleştirdi.

“AZOTSUZ TARIM MÜMKÜN DEĞİL”

Uzmanlar, azot bazlı gübrelerin tarımsal üretim için vazgeçilmez olduğunu vurguluyor. Küresel Doğal Kaynaklar yöneticisi Dawid Heyl, bir sezon bile gübre kullanımının aksamasının mısır, buğday ve arpa gibi temel ürünlerde ciddi verim kaybına yol açabileceğini belirtti.

GIDA FİYATLARI YÜKSELEBİLİR

Analistlere göre tarımsal üretimde yaşanacak yüzde 5’lik bir düşüş bile gıda enflasyonunu tetikleyebilir. Gübre krizinin etkilerinin kısa sürede raf fiyatlarına yansıması bekleniyor.

EN ÇOK ETKİLENECEK ÜLKELER

Krizin özellikle gübre ve tahıl ithalatına bağımlı ülkeleri daha fazla etkilemesi öngörülüyor. Afrika ülkeleri ile Hindistan gibi büyük tarım ekonomileri risk altında bulunurken, ABD’de de ithalata bağımlı çiftçilerin maliyetlerinin artması bekleniyor.

KÜRESEL RİSK BÜYÜYOR

Uzmanlar, gübre ticaretindeki daralmanın Rusya-Ukrayna savaşından daha büyük etkiler yaratabileceği görüşünde. Küresel kükürt, üre ve amonyak ticaretinin önemli bir kısmının bu bölgeden sağlanması, krizin boyutunu daha da artırıyor.