Savaşın Görünmeyen Yüzü: ABD, BRICS’i Vurmak İçin İran Üzerinden Mi Yürüyor?

İran’a yönelik son füze saldırıları yalnızca bölgesel bir askeri gerilim değil, aynı zamanda küresel ekonomik düzenin yeniden şekillenmesi için verilen savaşın bir parçası olarak yorumlanıyor. ABD ve İsrail’in İran’a doğrudan müdahalesi, Çin ve Rusya’nın başını çektiği BRICS bloğunun yükselişine karşı verilmiş bir stratejik cevap niteliğinde.

DOLAR DIŞI DÜZENİN ÖNÜNDEKİ ENGEL: İRAN

BRICS, 2006’da kuruldu ve bugün 10 üyeye ulaştı. İran, Suudi Arabistan, Mısır, Etiyopya ve BAE’nin de dahil olmasıyla dünya nüfusunun %40’ını ve küresel GSYİH’nin %30’unu temsil eden dev bir blok haline geldi. Bu ülkelerin hedefi; dolar bağımlılığını kırmak, IMF ve Dünya Bankası dışında yeni finans mekanizmaları kurmak ve doğrudan enerji anlaşmalarıyla yeni bir ekonomik düzen inşa etmek.

Washington’ın asıl hedefinin İran’ın nükleer programı değil, BRICS’in omurgasını parçalamak olduğu artık açıkça görülüyor. İran, enerji tedarik zincirinde Çin için kritik rol oynarken, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlar Pekin’in enerji güvenliğini doğrudan etkiliyor.

STRATEJİK ÜÇLÜ: RUSYA, ÇİN VE İRAN

ABD’nin önce Ukrayna savaşıyla Rusya’yı baskı altına alması, şimdi de İran’a askeri müdahaleyi gündeme getirmesi, Çin’i izole etme stratejisinin adımları olarak değerlendiriliyor. Kuşak-Yol Projesi’nin en kritik geçiş hatlarından biri olan İran, aynı zamanda Çin-Rusya enerji ve savunma iş birliğinin merkezinde yer alıyor. Onu devre dışı bırakmak, sadece Tahran’ı değil, Moskova ve Pekin’i de köşeye sıkıştırmak anlamına geliyor.

TÜRKİYE DENGELERİ TAKİPTE

Türkiye henüz BRICS’e tam üye olmasa da Ankara’nın bu yapıya ilgisi artıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BRICS zirvelerine düzenli katılımı, Türkiye’nin IMF dışı ekonomik yapılarla temasa açık olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin adaylık süreci, gelecekte bu küresel düzen değişikliğinde nerede konumlanacağına dair önemli ipuçları sunuyor.

SİLAHLAR TEBRİZ’DE PATLIYOR AMA HARİTA ÇOK DAHA BÜYÜK

Uzmanlara göre bu savaş, yalnızca İran’a ya da Orta Doğu’ya sıkıştırılamayacak kadar büyük. ABD’nin "küresel liderliğini" tehdit eden yeni kutupları dizginleme girişiminin ikinci perdesi oynanıyor. İlk sahne Ukrayna’ydı, ikinci perde İran. Üçüncü sahne neresi olacak? Cevap; küresel dengelerin kırılgan doğasında saklı.