Saraçhane davasında tarihi beraat: Mahkemeden “soyut kamu düzeni gerekçesi yetmez” vurgusu

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart 2025’te gözaltına alınması ve 23 Mart’ta tutuklanmasının ardından Türkiye genelinde başlayan protestolarla ilgili yargı süreçlerinde dikkat çekici bir karar daha ortaya çıktı. Saraçhane’de düzenlenen eylemlere katıldıkları gerekçesiyle yargılanan 109 kişi hakkında verilen beraat kararının gerekçesi kamuoyuyla paylaşıldı.

ÇOĞULCU DEMOKRASİ VE TOPLANMA HAKKI VURGUSU

İstanbul 61. Asliye Ceza Mahkemesi, gerekçeli kararında Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne atıfta bulunarak toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının demokratik toplumun temel unsurlarından biri olduğunun altını çizdi. Kararda, toplantı ve gösterilerin çoğulcu demokrasinin gelişmesi, farklı düşüncelerin ifade edilmesi ve toplum içinde barışçıl biçimde bir arada yaşanabilmesi açısından vazgeçilmez olduğu ifade edildi.

“SOYUT TEHLİKE YASAKLAMA GEREKÇESİ OLAMAZ”

Mahkeme, soyut kamu düzeni ve kamu güvenliği gerekçeleriyle gösterilerin yasaklanamayacağını açık bir şekilde vurguladı. Gerekçede, bir eylemin yasaklanabilmesi için somut ve açık bir tehlikenin varlığının ortaya konulması gerektiği, göstericilerin saldırgan ya da tehdit edici davranışlar sergileyip sergilemediğinin net biçimde tespit edilmesinin zorunlu olduğu belirtildi.

FOTOĞRAFLAR VE DELİLLER ELEŞTİRİLDİ

Kararda, dosyaya giren fotoğraflara ilişkin ciddi eksikliklere de dikkat çekildi. Fotoğrafların nerede, ne zaman ve kim tarafından çekildiğinin belli olmadığına vurgu yapılırken, görüntülerin Saraçhane dışında farklı bölgelerde ve üniversite kampüsleri içinde yapılan barışçıl toplantılarda çekildiğine dair savunmaların aksinin kanıtlanamadığı ifade edildi. Kolluk güçlerinin dağılma yönünde herhangi bir uyarı yaptığına ya da eylemlerin barışçıl niteliğini kaybettiğine dair somut delil bulunmadığı belirtildi.

TAZMİNAT YOLU AÇILDI

Dava kapsamında bir süre tutuklu kalan üç kişinin, haksız tutukluluk nedeniyle devlete karşı tazminat davası açma hakkının bulunduğu da hatırlatıldı. Öte yandan benzer davalarda da çok sayıda sanık hakkında beraat kararları verilmesi, Saraçhane sürecine ilişkin yargısal değerlendirmelerin yönünü gözler önüne serdi.