Şam'da Kiliseye IŞİD Saldırısı: 25 Ölü, 63 Yaralı

Suriye'nin başkenti Şam'daki Mar İlyas Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen intihar saldırısında en az 25 kişi hayatını kaybetti, 63 kişi ise yaralandı. Suriye Sağlık Bakanlığı'nın duyurduğu saldırının failinin Irak-Şam İslam Devleti (IŞİD) ile bağlantılı olduğu açıklandı. Bu saldırı, Ahmed Şara liderliğindeki güçlerin Aralık ayında Esad iktidarını devirmesinin ardından Şam'da gerçekleşen ilk ölümcül saldırı oldu.

Saldırının Detayları ve Tanık İfadeleri

Suriye İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, 22 Haziran Pazar akşamı Dweila semtindeki kilisede ayin sırasında bir adam kalabalığa ateş açtı ve ardından üzerindeki bomba düzeneğini patlatarak intihar etti. AFP haber ajansına konuşan tanık Lawrence Maamari, "silahlı biri [kiliseye] dışarıdan girdi ve ateş etmeye başladı. Kendisini havaya uçurmadan önce insanlar onu durdurmaya çalıştı" dedi. Yakındaki bir dükkanda bulunan Ziyad adlı başka bir tanık ise "camları tuzla buz eden bir patlamanın" ardından silah sesleri duyduğunu, kilisede yangın çıktığını ve kırık bankların etrafa saçıldığını söyledi. Kilisenin içinden çekilen fotoğraf ve videolarda sunağın ağır hasar gördüğü, sıraların kırık camlarla kaplı olduğu ve duvarların kan lekeleriyle dolu olduğu görüldü.

Uluslararası ve Bölgesel Tepkiler

Saldırıya ilişkin tepkiler peş peşe geldi. Antakya Rum Ortodoks Patrikhanesi, "Bu akşam hain şeytanın eli uzandı, canlarımıza kastetti, akşam ayini sırasında şehit düşen sevdiklerimizin canlarını da aldı" açıklamasını yaptı. Suriye'de geçiş hükümeti lideri Ahmed Şara, birlik ve dayanışma çağrısı yaparak, saldırganların adalete teslim edileceğini taahhüt etti.

Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen'in ofisi saldırıyı kınayarak Suriyelileri "terörizmi, aşırıcılığı, kışkırtıcılığı ve herhangi bir topluluğu hedef almayı reddetmek için birleşmeye" çağırdı. ABD'nin Suriye özel temsilcisi Tom Barrack, "Bu korkaklık eylemlerinin, Suriyelilerin örmeye çalıştığı yeni hoşgörü ve kapsayıcılık dokusunda yeri yoktur" dedi.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da saldırıyı kınayarak, "Suriye'nin taşeron terör örgütleriyle yeni istikrarsızlık ortamına çekilmesine izin vermeyeceğiz" açıklamasını yaptı. Avrupa Birliği saldırıyı "hain ve korkakça" olarak nitelendirirken, terör tehdidiyle mücadele ve IŞİD ile diğer aşırılıkçı grupların ortadan kaldırılması için çabaların acilen yoğunlaştırılması gerektiğini vurguladı. Arap Birliği, Umman, Filistin, Yemen ve Fas da saldırıyı kınayarak Katar'la dayanışma mesajları verdi.

Saldırının Anlamı ve IŞİD Tehdidi

IŞİD, Suriye'de daha önce de Hristiyanları ve diğer dini azınlıkları hedef alan saldırılar düzenlemişti. Örgüt, 2016'da Şam'ın güneyinde Şii Seyyide Zeyneb türbesi yakınında 70'ten fazla kişinin öldüğü bir dizi bombalı saldırıyı üstlenmişti.

Örgütün 2019'da Suriye'de askeri yenilgiye uğramasına rağmen BM, IŞİD ve bağlantılı grupların oluşturduğu tehdidin yüksek kalmaya devam ettiği uyarısında bulunuyor. Şubat ayında yayınlanan bir raporda, grubun Suriye'deki geçiş sürecini fırsat bilerek saldırılarını artırabileceği ve ülkeyi yabancı savaşçı toplama merkezi haline getirebileceği uyarısı yer alıyordu.

IŞİD, Suriye'de geçiş hükümetinin iktidarı devralmasından sonra ilk saldırılarını 22 ve 28 Mayıs'ta düzenlemişti. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne (SOHR) göre IŞİD, 2025'in başından beri silahlı ve bombalı saldırılar dahil Suriye'de 100'den fazla operasyon gerçekleştirdi. Bu saldırılar özellikle kuzeydoğudaki Suriye Demokratik Güçleri (SDG) kontrolündeki bölgelerde yoğunlaşıyor.

Türkiye, Ürdün, Irak, Lübnan ve Suriye, 9 Mart'ta IŞİD'e yönelik ortak bir operasyon ve istihbarat mekanizması kurulması konusunda anlaşmıştı. IŞİD'in Suriye ve Irak'ta 1.500 ila 3.000 savaşçısı olduğu ve bunların çoğunun Suriye topraklarında konuşlandığı tahmin ediliyor. Yaklaşık 300 savaşçının, dış operasyonların planlanması için bir merkez görevi gören Suriye çölünde konuşlandığı belirtiliyor.