Salgından çok 'rakam'larla mücadele ettiler

Vaka sayılarının gerçeği yansıtmadığı iddiaları gündemdeyken Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın  “Pozitif çıkan her kişi hasta değil. Biz hasta sayısını veriyoruz” sözleri tartışma yaratmıştı. TÜİK’in verilerindeki soru işaretleri ve Milli Eğitim Bakanı’nın “EBA’nın çökmesi olumlu” sözlerinin ardından gelen son değerlendirme, yetkili makamların bilgilendirmesine olan güveni sarstı. Sağlıksız veriler nedeniyle okul müdürlerinden valilere kadar tüm birimlerde tedbirlerin yetersiz kaldığı belirtildi.

KOCA: DEVLET ULUSAL ÇIKARLARI DA KORUYOR

TTB eski Başkanı Sinan Adıyaman “Veriler şeffaf açıklanmayınca salgın yayıldı” yorumunda bulundu. Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pınar Okyay “Ekonomik kaygılarla yapıldığı açık. Ama salgını durdurmak için bilgiler sağlıklı olmalı” dedi. DEVA Partisi de “Yoğun bakım doluluk oranları ile vefat sayısına inanabilir miyiz?” sorusunu yöneltti. Bakan Koca ise eleştiriler karşısında “Salgınla mücadelede devletimiz ulusal çıkarları da koruyor” paylaşımı yaptı.

SALGINLA DEĞİ RAKAMLARLA MÜCADE ETTİLER

Mart ayından bu yana devam eden “Veriler gerçek mi?” tartışması Bakan Fahrettin Koca’nın açıklamalarıyla yeni bir boyuta taşındı. Testi pozitif çıkıp da belirtisi olmayanların tabloya eklenmediği gün yüzüne çıktı. “Günlük vaka 29 bin” belgesini açıklayan CHP’li Emir “Altı aylık yalan rüzgarı çökmüştür, doğruları söyleme zamanı gelmiştir. Pandemi ile mücadele yerine rakamlarla ilgili mücadele başlattılar” dedi. Eleştirilere yanıt veren Koca “Mesuliyeti olmayan bazı kişilerin tenkitleri, fotoğrafın bir noktasına mercekle bakıp, leke aramaktan farksızdır” ifadesini kullandı.

VAKA SAYISI 20 KAT FAZLA

Türkiye İstatistik Kurumu’nun ekonomiye dair açıkladığı verilerde uyguladığı ‘yöntemin’ Sağlık Bakanlığı tarafından da kullanıldığı ortaya çıktı. TÜİK’in işsizlik rakamlarında ‘iş aramaktan umudunu kesenleri’ baz almamasının ardından Sağlık Bakanlığı’nın da ‘belirti’ kriterini dikkate aldığı açıklandı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca “Her vaka hasta değildir” deyip her pozitif vakanın tabloya dahil edilmediğini söyledi. Koca “Çünkü testi pozitif çıktığı halde hiçbir semptom göstermeyenler var. Büyük çoğunluğu bunlar oluşturuyor” dedi.

Sağlık Bakanlığı’nın günlük olarak açıkladığı tablolarda 28 Temmuz’e kadar bu verilerin ‘Toplam Vaka Sayısı’ olarak, 29 Temmuz’dan itibaren ‘Toplam Hasta Sayısı’ olarak açıklandığı biliniyor. Koca’ya göre entübe sayısının da zatürre oranı olarak revize edildiği 29 Temmuz’daki değişikliğin nedeni, tabloyu uluslararası kurum ve Avrupa ülkeleriyle entegre hale getirmekti. Resmi verilerdeki şüphe Mart ayından bu yana başta tabip odaları, vali-kaymakam ve hastane görevlilerinin açıklamaları nedeniyle tartışılıyordu. Bu konudaki iddiaları sık sık gündeme getiren CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, bakanlığa ait olduğunu ileri sürdüğü bir belge açıkladı. Belgeye göre günlük vaka sayısı 29 bindi. Koca, Emir’in Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemi’ne girilen verilere dayanarak, vaka sayısının 20 kat fazla olduğunu iddia etmesiyle ilgili “Hastanedeki yatak doluluk oranları neden yüzde ellilik oranın altında, yoğun bakım oranları neden yüzde 66’larda. Bizim verdiğimiz tabloların hepsin doğru, altını çiziyorum. Tablodaki bütün veriler doğru” ifadesini kullandı.  

‘KÖSTEBEK Mİ ARIYORSUNUZ?’ 

CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, Koca’nın “Her vaka hasta değildir” açıklamasına karşı “Hasta kim? Böyle bir kriter hangi ülkede var? Böyle bir kriter var ise biz neden dün öğreniyoruz” diye sordu. Emir “Bakanlık böylesine küçük duruma düşmemeli. Bakanlık, sorumluluk taşıyan kişidir. Pandemi ile mücadele yerine rakamlarla ilgili mücadele başlattılar” yorumunda bulundu. TBMM’de basın açıklaması düzenleyen Emir, şunları söyledi:

“Vatandaşların alınan önlemlere uyum sağlamasının önüne geçilmiştir. Hükümet zamanında alması gereken etkin önlemleri almama rahatlığına kavuşmuştur. Aslında bakarsanız 6 aylık yalan rüzgarı çökmüştür, doğruları söyleme zamanı gelmiştir. Koca’nın iddialarına yine Sağlık Bakanlığı verileri ile yanıt vereceğim. Öncelikle vaka ile hasta kavramları üzerinden oynayarak laf kalabalığı ve ‘bu işten sıyrılabilir miyiz’ cambazlığı yapmışlardır. 28 Temmuz’da toplam vaka sayısı 227 bin 982 imiş. 29 Temmuz’da vaka sayısı 28 bin 924 olmuş. Ama o gün ona hasta demiş. Aslında bakarsanız vaka ile hasta aynı şeydir. Test algoritmasına bakıyorsunuz. Sağlık Bakanlığı diyor ki, ‘siz temaslı kişiyi buldunuz, test yapmayacaksınız’ diyor. Bunlara dahi test yaptırmıyorsanız siz 29 bin 30 bin vakayı nasıl buluyorsunuz? Semptom var. ‘Hastanelerin yüzde ellisi dolu olur muydu’ diyor. Sen hastaları hastaneye almıyorsun. Bu inandırıcı mı? Bu belgenin doğru olduğunu biliyorum. Bu ara yüze sınırlı sayıda kişinin erişimi olduğunu biliyoruz. Bunlara suç duyurusunda bulunma girişimi olduğunu biliyoruz. Böyle bir hazırlık var mı? Köstebek arayışına girdiniz mi girmediniz mi?”