Canlı dokuyla besleniyor: Meksika’da et yiyen sinek istilası büyüyor!

Meksika, onlarca yılın ardından yeniden ortaya çıkan ve canlı hayvanların dokularıyla beslenen “et yiyen sinek” istilasına karşı mücadele ediyor. Bilimsel adı Cochliomyia hominivorax olan ve “Yeni Dünya vida kurdu” olarak bilinen sineğe karşı ülkede milyonlarca kısırlaştırılmış sinek doğaya bırakılıyor.

Kasım 2024’te Meksika’da yeniden görülen Cochliomyia hominivorax, ülkenin 32 eyaletinden 30’una yayıldı. Toplam vaka sayısı ise 34 bini geçti. Bir hayvanda sinek larvalarının açık bir yaraya yerleşerek canlı dokuyla beslenmesi, vaka olarak kayda geçiriliyor.

Salgın, Meksika’daki hayvancılık sektörünü de olumsuz etkiledi. ABD, geçen yıl Meksika’dan sığır ithalatına sınırlarını kapatırken, sınır kapıları temmuz sonunda aşamalı olarak yeniden açılmaya başladı.

MİLYONLARCA SİNEK LABORATUVARDA ÜRETİLİYOR

New York Times’ın haberine göre, Meksika’nın Guatemala sınırında bulunan Metapa kentinde haziran sonunda faaliyete geçen tesis, salgınla mücadelenin merkezlerinden biri haline geldi. Tesiste milyonlarca sinek laboratuvar ortamında yetiştiriliyor, radyasyonla kısırlaştırılıyor ve ardından doğaya salınıyor.

Meksika’nın hedefi, kasım ayına kadar haftada 100 milyon kısır sinek üretmek. Uygulanan yöntem sayesinde yabani sineklerin üremesinin engellenmesi ve böylece zararlının popülasyonunun zaman içinde azaltılması amaçlanıyor.

KISIR SİNEKLER SALGINI NASIL DURDURUYOR?

Mücadelede kullanılan yöntem “steril böcek tekniği” olarak adlandırılıyor. Laboratuvarlarda çok sayıda erkek sinek yetiştiriliyor ve üreme yeteneklerini kaybetmeleri için radyasyona maruz bırakılarak steril hale getiriliyor.

Daha sonra doğaya salınan bu sinekler, yabani dişilerle çiftleşiyor ancak yavru oluşmuyor. Yöntem yeterli büyüklükteki bir popülasyona karşı uzun süre uygulandığında sineklerin sayısı giderek azalıyor.

Steril böcek tekniği daha önce de başarılı şekilde uygulanmıştı. Yeni Dünya vida kurdu sineği, 20. yüzyılda Amerika kıtasındaki hayvancılık sektörünün en önemli zararlılarından biri olarak biliniyordu. ABD 1966’da, Meksika ise 1991’de yabani vida kurdu sineğinden arındırıldığını açıklamıştı.

Daha sonraki dönemde kısır sineklerin kullanılmasıyla parazitin yayılım alanı Panama ile Kolombiya arasındaki Darién Geçidi’ne kadar geriledi.

Ancak 2023 yılında Panama ve Kosta Rika’da vakaların hızla artmaya başlamasıyla parazit yeniden kuzeye doğru ilerledi. Cochliomyia hominivorax daha sonra Meksika’ya ve nihayetinde ABD’ye ulaştı.

Uzmanlar, sineğin yeniden ortaya çıkmasını tek bir nedene bağlamıyor. Kısırlaştırılmış böcek programlarında yaşanmış olası aksamaların yanı sıra kontrolsüz hayvan hareketleri ve yasa dışı hayvan ticareti de muhtemel nedenler arasında gösteriliyor.

LARVALAR CANLI HAYVANIN DOKUSUNU TÜKETİYOR

Yeni Dünya vida kurdu sineğini tehlikeli hale getiren en önemli özellik, larvalarının beslenme biçimi. Dişi sinekler, sıcak kanlı hayvanların açık yaralarına veya vücut açıklıklarına tek seferde yaklaşık 200 yumurta bırakabiliyor.

Yumurtalardan çıkan larvalar yaranın içerisine girerek hayvanın canlı dokusuyla besleniyor. Tedavi edilmeyen ağır enfeksiyonlar, bir hafta içerisinde hayvanın ölümüne yol açabiliyor.

Sinekler oldukça küçük yaraları bile tespit edebiliyor. Bir köpeğin kulağındaki çizik, attaki kene ısırığı veya yeni doğmuş bir buzağının henüz kapanmamış göbek bağı bile enfeksiyonun başlaması için yeterli olabiliyor.

Bu nedenle salgından en fazla etkilenen bölgelerden biri olan Chiapas eyaletindeki yetiştiriciler, hayvanlarını her gün yara bulunup bulunmadığı yönünden kontrol etmek zorunda kalıyor.