Saatlerce oturanlar dikkat! Araştırma kanser riskindeki artışı ortaya koydu

Uzun saatler boyunca hareketsiz kalmak, modern yaşamın en yaygın alışkanlıklarından biri haline gelirken yeni bir araştırma bu durumun sağlık üzerindeki olası etkilerini bir kez daha gündeme taşıdı. İskoçya'da yürütülen geniş kapsamlı çalışmada, kesintisiz oturma süresinin uzaması ile kansere yakalanma ve kanser nedeniyle yaşamını yitirme riski arasında dikkat çekici bir bağlantı tespit edildi.

91 BİNDEN FAZLA KİŞİNİN VERİLERİ İNCELENDİ

University of Glasgow bünyesindeki araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen çalışmaya, daha önce kanser tanısı almamış 37 ile 73 yaş arasındaki 91 bin 292 yetişkin dahil edildi. Katılımcıların günlük hareket düzeyleri bileklerine takılan takip cihazları aracılığıyla ölçülürken elde edilen veriler makine öğrenmesi destekli yöntemlerle analiz edildi.

Katılımcıların sağlık durumları ortalama 12 yıl boyunca takip edildi. Araştırma sonucunda gün içerisinde kesintisiz oturarak geçirilen her ilave saatin, kansere yakalanma olasılığında ortalama yüzde 3'lük artışla bağlantılı olduğu belirlendi. Kanser nedeniyle yaşamını kaybetme riskindeki artışın ise her ilave saat için yüzde 9 seviyesinde olduğu tespit edildi.

Obeziteyle yakın ilişkisi bulunan pankreas ve kolorektal kanserlerde risk artışının daha belirgin olabileceği kaydedildi. Araştırmacılar, bu kanser türlerinde her ilave kesintisiz oturma saatiyle bağlantılı risk artışının yüzde 5'e kadar ulaşabildiğini bildirdi.

KESİNTİSİZ OTURMA SÜRESİNE DİKKAT

Bilim insanlarına göre 30 dakikadan daha uzun süre hareket etmeden oturmak, vücutta kronik iltihaplanmayla bağlantılı süreçleri tetikleyebiliyor. Bu süreçlerin DNA hasarı ve genetik mutasyonlar gibi tümör gelişimini kolaylaştırabilecek biyolojik mekanizmalar üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Uzun süreli hareketsizliğin insülin direncini artırabileceğine de dikkat çekiliyor. Araştırmacılar, bu durumun kanser hücrelerinin büyümesini destekleyebilecek faktörlerden biri olabileceğini belirtiyor.

30 DAKİKALIK DEĞİŞİM BİLE FARK YARATABİLİYOR

Çalışmanın öne çıkan sonuçlarından biri, günlük alışkanlıklardaki küçük değişikliklerin potansiyel faydasına ilişkin oldu. Günlük oturma süresinin yalnızca 30 dakikasını hafif yürüyüş gibi düşük tempolu fiziksel aktivitelerle değiştiren kişilerde, kanser nedeniyle ölüm riskinin ortalama yüzde 18 daha düşük olduğu gözlendi.

Orta tempolu yürüyüş ve bisiklete binme gibi fiziksel aktivitelerin de risk üzerinde olumlu etkilerle bağlantılı olduğu kaydedildi. Uzmanlar, önemli olan noktalardan birinin yalnızca gün boyunca toplam kaç saat oturulduğu değil, hareketsizliğin ne kadar süre kesintisiz devam ettiği olduğunu vurguluyor.

Bu nedenle özellikle masa başında çalışan kişilerin her yarım saatte veya en geç saatte bir bulundukları yerden kalkmaları, birkaç dakikalık kısa yürüyüşler yapmaları ve uzun süreli hareketsizlik döngüsünü düzenli aralıklarla kesmeleri öneriliyor.