Putin’in Budapeşte Ziyareti İçin Hava Sahası Tartışması: "Uçan Kremlin" Özel İzin Almak Zorunda

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, ABD Başkanı Donald Trump ile ikinci döneminin ilk görüşmesini yapmak üzere Macaristan'ın başkenti Budapeşte'ye yapacağı ziyaret, hava sahası kullanımı konusunda hukuki ve lojistik tartışmaları beraberinde getirdi. Ağustos ayında Trump ile görüşmek için Alaska'ya gittiğinde ABD'den "Uçan Kremlin" olarak bilinen, modifiye edilmiş dört motorlu Ilyushin Il-96 başkanlık uçağına özel izin verilmişti.

AB HAVA SAHASI YASAĞI VE TUTUKLANMA RISKI

Rus uçakları, ABD ve AB hava sahalarından yasaklı durumda olduğundan, Putin'in Budapeşte'ye uçmak için bir AB üyesi ülkenin hava sahasını kullanması durumunda özel izin alması gerekecek. Bu durum, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından Ukrayna'daki çocukları yasadışı sınır dışı etmekle suçlanan Putin'in, teorik olarak tutuklanma riski taşıması nedeniyle karmaşıklaşıyor. Ancak görüşmenin yapılacağı Macaristan'ın UCM'den ayrılma sürecinde olması, bu tutuklanma ihtimalini düşürüyor.

MACARISTAN VE AB'DEN İSTISNA SINYALLERI

Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Elbette onun Macaristan'a giriş yapmasını, burada başarılı görüşmeler yapmasını ve peşinden evine dönmesini sağlayacağız" diyerek Putin'in güvenliğine dair taahhütte bulundu. Avrupa Birliği'nin de bu zirveye engel çıkarması beklenmiyor. AB Yürütme Komisyonu, "Ukrayna için adil ve kalıcı bir barış"a yönelik her türlü toplantıyı ve Başkan Trump'ın çabalarını desteklediğini belirtti. Avrupa Komisyonu sözcüsü Anitta Hipper ise, "Seyahat yönü açısından, üye devletler istisnalar verebilir, ama bu istisnalar üye devletler tarafınca bireysel olarak verilmelidir" açıklamasını yaptı. NATO da konuyu ilgili ulusal makamlara havale etti.

PUTIN'I BEKLEYEN POTANSIYEL UÇUŞ ROTALARI

Harita üzerinde bakıldığında, Rus liderin özel izin alsa dahi Budapeşte'ye ulaşmak için dolambaçlı bir rota izlemesi gerekebilir. Ukrayna ve Polonya (Moskova ile soğuk ilişkileri nedeniyle) hava sahaları üzerinden uçması mümkün görünmüyor.

En direkt yol; Karadeniz'in doğu kıyısı ve Türkiye üzerinden, ardından Bulgaristan ve Sırbistan veya Romanya'dan geçerek Macaristan'a gitmesi olabilir. Sırbistan, AB adayı olmasına rağmen üye olmadığı için avantajlı bir güzergâh olabilir. Ancak Sırbistan öncesinde AB üyesi olan Bulgaristan veya Romanya'nın hava sahası izni ve eşlik etmesi gerekecek.

Putin, daha güvenli bir seçenek ararsa, Türkiye üzerinden uçarak Yunanistan'ın güney kıyılarını dolaşıp Sırbistan'ı atlayarak Karadağ hava sahasından geçebilir ancak bu, çok daha uzun bir rotadır.