Prolaktin testi nedir? Prolaktin hormonunun işlevi nedir?

Prolaktin hormonu, gebelik sürecinde süt bezlerinin gelişimini destekler ve emzirme döneminde süt salgılanmasını sağlar. Bu hormon, özellikle anne adaylarında gebelik sırasında ve doğum sonrasında salınarak süt üretimini tetikler. Ayrıca, emzirme sırasında da süt salgısını artırmaya yardımcı olur.

Yükselen prolaktin seviyeleri, folikül uyarıcı hormon (FSH) ve gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) üretimini azaltarak yumurta üretimini durdurur, dolayısıyla doğal olarak hamile kalmayı geciktirebilir. Bununla birlikte, yüksek prolaktin seviyeleri infertilite ve adet düzensizliği gibi sorunlara neden olabilir.

Bu hormon östrojen seviyelerini düşürerek ve erkeklerde testosteron düzeyini azaltarak cinsel fonksiyon bozukluklarına yol açabilir. Ayrıca, prolaktin hormonu nörotransmitter olarak da işlev görür ve büyüme faktörü veya immün regülatör olarak da rol oynar.

PROLAKTİN (PRL) TESTİ NEDİR VE PROLAKTİN NORMAL DEĞER ARALIĞI NEDİR?

Prolaktin seviyelerini ölçmek için önemli olan bir testtir ve sadece küçük bir kan örneği gerektirir. Normalde, prolaktin seviyeleri ortalama olarak 5 ile 20 ng/mL arasında bulunur. Kadınlarda, prolaktin seviyeleri genellikle erkeklerden daha yüksektir, ancak ideal olarak 25 ng/mL'nin altında olmalıdır.

PROLAKTİN TESTİ NEDEN UYGULANIR?

Prolaktin hormonunun tanımı ve prolaktin (PRL) testi üzerine konuştuk. Şimdi, bu testin hangi durumlarda istenebileceği ve normal aralıkların dışında çıkması durumlarını ele alalım.

GEBELİKTE PROLAKTİN HORMONU

Kadınlarda gebelik ve emzirme sürecinde yüksek prolaktin seviyeleri normaldir. Ancak bu durış haricinde yüksek prolaktin seviyelerinin nedenlerini araştırmak önemlidir. Doktorunuzun dikkat çektiği ve prolaktin testi istemesine yol açabilecek bazı belirtiler arasında şunlar vardır:

Yumurtlama ve infertilite problemleri
Menopoz belirtileri
Cinsel isteksizlik
Kemik erimesi
Hormonal dengesizlikler
Adet düzensizlikleri
Memeden şeffaf veya beyazımsı sıvı gelmesi
Ruhsal sağlık sorunları
Böbrek ve karaciğer hastalıkları
Görme bozuklukları

Prolaktin testi, hipofiz bezi ile ilgili problemler, kafa travmaları, enfeksiyonlar ve prolaktinoma gibi hipofiz tümörlerinin (prolaktinoma dahil) teşhisinde de istenebilir.

Erkeklerde yüksek prolaktin seviyeleri, şu belirtilerle ilişkilendirilebilir:

Cinsel isteksizlik
Vücut tüylerinde azalma
Kısırlık
İktidarsızlık
Meme ucundan beyazımsı ve şeffaf akıntı

Bu nedenle, adet düzensizliği olan kadınlarda veya cinsel problemler, libido eksikliği, cinsel hormon eksikliği semptomları veya infertilite (kısırlık) öyküsü olan erkeklerde prolaktin seviyeleri mutlaka ölçülmelidir.

PROLAKTİN YÜKSEKLİĞİ (HİPERPROLAKTİNEMİ) VE NEDENLERİ NEDİR?

Hiperprolaktinemi, erkeklerde 20 ng/mL ve kadınlarda 25 ng/mL'nin üzerinde prolaktin hormonu seviyesine sahip olma durumunu ifade eder.

Prolaktin seviyesinin artması, fizyolojik, farmakolojik veya patolojik nedenlere, hipotalamus ve hipofizer yolaktaki dopamin inhibisyonunun ortadan kalkmasına veya sebebi belirsiz olan idiyopatik nedenlere bağlı olabilir. Ayrıca, prolaktin reseptör (PRLR) geninde meydana gelen mutasyonlar sonucu ortaya çıkan "ailesel hiperprolaktinemi" olarak bilinen durum da tanımlanmıştır.

Bu durumda, hastadan alınan aile öyküsü, tanı konulmasında yol gösterici bir rol oynayabilir. Hiperprolaktinemi durumunda hastada semptomlar görülebileceği gibi hiçbir semptom da ortaya çıkmayabilir.