Prof. Dr. Ünlügenç: Adana'da meydana gelen iki deprem öncü değil, artçı

ÇUKUROVA Üniversitesi (ÇÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ulvi Can Ünlügenç, Kahramanmaraş ve Hatay merkezli büyük depremlerin yıkıma niçin olduğu illerden Adana'da hafta sonu arka arkaya meydana gelen 4.0 ve 4.4 büyüklüğündeki depremlerin artçı bulunduğunu söylemiş oldu. Bu sarsıntıların Adana merkezli oluşabilecek herhangi bir depremin öncüsü olmadığını kaydeden Prof. Dr. Ünlügenç, "Yer kabuğu içinde biriken enerjinin vakit vakit zayıf zonlar süresince salınmasının bölgedeki stresin azalması yönünde iyi bulunduğunu düşünüyorum" dedi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'ndan (AFAD) alınan bilgiye nazaran 11 Mart Cumartesi günü saat 22.35'te merkez üssü Adana'nın Yüreğir ilçesinde 4.0 büyüklüğünde zelzele kaydedildi.  Bir gün sonrasında da saat 15.31'de merkez üssü Adana'nın Saimbeyli ilçesinde 4.4 büyüklüğünde zelzele oldu. Çevre ilçelerden de hafifçe şekilde hissedilen depremlerde herhangi bir olumsuzluk yaşanmadı. Ancak Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlerden büyük seviyede etkilenen ve yıkımların meydana geldiği kentte vatandaşlar arka arkaya gelen sarsıntılarla büyük korku yaşadı.

BEKLENEN DEPREMLERDİ, SAVRUN FAYINI GÖZLEMLEYECEĞİZDepremin etkili olduğu bölgelerde ilk günden bu yana ekibi ile beraber saha araştırmalarını sürdüren Prof. Dr. Ulvi Can Ünlügenç, 4.0 ve 4.4 büyüklüğündeki depremlerin Kahramanmaraş merkezli meydana gelen 7.7 ile 7.6'lık büyük depremlerin artçısı bulunduğunu, Adana merkezli yaşanabilecek herhangi bir depremin öncüsü olmadığını altını çizdi. Prof. Dr. Ünlügenç, "Hafta sonu meydana gelen Ceyhan'ın cenup taraflarındaki zelzele bu bölgede beklenen artçı bir depremdir. Yani bireysel ya da öncü değildir. Bu bölge Ceyhan-Karataş Fayı olarak tanımlanmaktadır. Amanos Fayının şimal bloku Savrun, Toprakkale Fay Zonu üstünden bölgeye sınırı olan stres transferinin olması, vakit vakit bölgedeki etken fay zonları süresince bu tür küçük-orta depremleri meydana getirebilir "diye konuştu.KÜÇÜK ÖLÇEKLİ SIVILAŞMA VE KIRILMALAR VARCeyhan merkezli depremin yaşandığı bölgede yaptıkları gözlemi de aktaran Ünlügenç, "Bu bölgede yaptığımız incelemelerde Haylazlı'nın güney-batı taraflarında Akdeniz'e yakın konumda yer yer küçük sıvılaşma yapılarını ve küçük ölçekli kırılmaları da gözlemledik. Arazideki Yumurtalık Fay Zonu üzerindeki bu tür kırık ve sıvılaşmalar olağandır. Yine Karataş'ın doğu kesimlerinde yaptığımız gözlemlerde Adalı ve Bebeli bölgelerinde Ceyhan Nehri'nin Akdeniz'e döküldüğü delta bölgesi yakınlarında nehrin akış yönüne paralel olmak üzere her iki yakasında meydana gelmiş olan arazi yarılmaları, Kahramanmaraş merkezli ilk depremler sırasında zeminin sıvılaşma özelliği göstermiş olması nedeniyle meydana geldi" dedi. SAVRUN'DAN AŞAĞI YÖNLÜ OLUŞABİLECEK STRESE DİKKAT Saimbeyli'de yaşanmış olan 4.4 büyüklüğündeki depremin ise Sürgü-Çardak-Göksun fayının döngü yapmış olduğu uç, burun bölümde meydana geldiğini kaydeden Prof. Dr. Ünlügenç, şu şekilde konuştu:

"Bu da beklenen artçılardandır. Zaman içinde bölgemizde bu tür depremleri yaşayacağız. Ama Savrun fayı üstünden aşağı doğru bir stres uzanımının oluşup oluşmayacağını inceleyeceğiz. Savrun Fayı doğrultu bileşeni olan düzgüsel bir fay konumunda olup güneybatıda uzanacağı kesim Kozan Fayı olacaktır. Kozan Fayı da Kozan bölgesinden Çukurova bölgesinin şimal taraflarından Çatalan Barajı'nın kuzeyinden kuzey-doğu, güney-batı uzanımlı olarak Tarsus'a doğru uzanan doğrultu atım bileşenli düzgüsel bir fayımız olup, uzun bir süredir hareketsiz durumda görünüyor. Zaman vakit o fay zonu üstünde 2.5, 2.7'lik artçıları da gözlemleyebilmekteyiz. Bölgede son 1 hafta içinde 20 civarında 4 ve üstünde büyüklükte depremler meydana geldi. Gelecek zamanlarda hem bunların sayıları hem de büyüklükleri giderek düşecektir. Kahramanmaraş'ta 7.7'lik zelzele birkaç yüzyıl süresince biriktirmiş olduğu enerjiyi birden açığa çıkardı. İlk depremin 9 saat sonrasında da gene benzer büyüklükte ikinci bir depremin oluşmasını tetikledi. Dolayısıyla bölgemizdeki bu tür orta-küçük depremler ile yer kabuğu içinde biriken enerjinin vakit vakit zayıf zonlar süresince salınmasının, uzun süre yer kabuğu içinde birikmemesinin iyi bulunduğunu düşünüyorum."