Bahçeli’den 100 il çıkışı: 81 il 100’e mi yükseliyor, hangi ilçeler il olacak?

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisine yakınlığıyla bilinen TÜRKGÜN Gazetesi'ne verdiği röportajda “100 İl, 1000 İlçe” hedefini yeniden gündeme taşıdı. Bahçeli'nin uzun süredir dile getirdiği bu öneri, Türkiye'nin mülki idare yapısında kapsamlı bir değişiklik yapılması ihtimalini yeniden tartışmaya açtı.

TÜRKGÜN Gazetesi röportajın 1 Kasım 2026'da yayımlanacağını duyururken, Bahçeli'nin 100 il hedefi yeni değil. MHP lideri, daha önce de Türkiye'deki il sayısının 100'e çıkarılması yönündeki düşüncesini açıklamıştı.

Hedefin hayata geçirilmesi durumunda mevcut 81 ile 19 yeni il eklenecek. Ancak hangi ilçelerin il statüsü kazanacağına ilişkin kesinleşmiş bir liste bulunmuyor.

İL SAYISI 100'E ÇIKARSA NELER DEĞİŞECEK?

Bir ilçenin il statüsü kazanması, yalnızca idari tabelanın değişmesi anlamına gelmiyor. Yeni kurulacak illerde valilik ve il müdürlüklerinin oluşturulması, emniyet, sağlık, eğitim ve adalet teşkilatlarının il düzeyinde yeniden yapılandırılması gerekecek.

Bu değişiklik, kamu hizmetlerinin sunulmasını ve yatırımların planlanmasını da etkileyecek. Yeni illerin kurulmasıyla seçim çevreleri ve milletvekili dağılımı da yeniden değerlendirilebilecek. Ancak Meclis'teki 600 milletvekili sayısının değişmesi değil, milletvekillerinin seçim çevrelerine göre dağılımının yeniden düzenlenmesi söz konusu olabilecek.

İdari değişiklik plaka sistemini de gündeme getirecek. Mevcut plaka kodları 01 Adana'dan başlayıp 81 Düzce'ye kadar uzanıyor. Yeni illerin kurulması halinde 82-100 arasındaki kodların kullanılması gündeme gelebilecek.

HANGİ İLÇELER İL OLMAYA ADAY GÖSTERİLİYOR?

Bahçeli'nin açıklamasında hangi ilçelerin il yapılacağına ilişkin kesinleşmiş bir liste bulunmuyor. Bununla birlikte nüfusları, ekonomik büyüklükleri, gelişmişlik düzeyleri ve mevcut il merkezlerine uzaklıkları nedeniyle bazı ilçeler uzun süredir il olma potansiyeli taşıyan yerler arasında gösteriliyor.

Bu kapsamda gündeme gelen ilçeler arasında şunlar bulunuyor:

• Antalya: Alanya, Manavgat

• Balıkesir: Bandırma, Edremit

• Muğla: Fethiye

• Aydın: Nazilli

• Ankara: Polatlı

• Tekirdağ: Çorlu

• Kırklareli: Lüleburgaz

• Hatay: İskenderun

• Adana: Kozan

• Konya: Ereğli

• Zonguldak: Karadeniz Ereğli

• Ordu: Ünye

• Kahramanmaraş: Elbistan

• Şanlıurfa: Siverek

• Adıyaman: Kahta

• Diyarbakır: Ergani

• Mardin: Midyat

• Şırnak: Cizre

• Van: Erciş

• Hakkari: Yüksekova

Listede 19'dan fazla ilçenin bulunması, olası bir düzenlemede hangi yerleşimlerin öncelik kazanacağı sorusunu gündeme getiriyor. Antalya ve Balıkesir'den ikişer ilçenin listede yer alması da dikkat çekiyor. Konya Ereğli ile Zonguldak Karadeniz Ereğli'nin aynı dönemde il yapılması ihtimali ise isimlendirme konusunda ayrıca değerlendirme gerektirebilir.

YENİ İLLERİN PLAKA KODLARI NASIL BELİRLENECEK?

Türkiye'de plaka kodları 01 Adana ile başlayıp 81 Düzce ile sona eriyor. İl sayısının 100'e çıkarılması halinde yeni kurulacak illere 82'den başlayarak yeni kodlar verilmesi bekleniyor. Mevcut illerin plaka kodlarının değişmesi ise söz konusu değil.

Türkiye'de plaka kodları, 1989-1999 yılları arasında kurulan illerle genişletilmişti. Bu dönemde il statüsü kazanan yerleşimlere kuruluş sırasına göre şu kodlar verildi:

• Aksaray: 68

• Bayburt: 69

• Karaman: 70

• Kırıkkale: 71

• Batman: 72

• Şırnak: 73

• Bartın: 74

• Ardahan: 75

• Iğdır: 76

• Yalova: 77

• Karabük: 78

• Kilis: 79

• Osmaniye: 80

• Düzce: 81

Yeni dönemde kurulabilecek illerin hangi plaka kodlarını alacağı henüz belli değil. Ayrıca il statüsü kazanacak ilçelerde kayıtlı araçların mevcut plakalarının değiştirilip değiştirilmeyeceği de yapılacak düzenlemeyle netleşecek.

İL OLMAK İÇİN HANGİ ŞARTLAR ARANIYOR?

Bir ilçenin il yapılmasına ilişkin değerlendirmelerde nüfus, il merkezine uzaklık, ekonomik yapı ve ulaşım imkânları gibi ölçütler gündeme geliyor. Daha önce basına yansıyan değerlendirmelerde en az 100 bin nüfus ve bağlı bulunduğu il merkezine en az 30 kilometre uzaklık gibi kriterlerden söz edilmişti.

Şehirleşme, ulaşım altyapısı, çevre yerleşimlerle ilişkiler, ekonomik çeşitlilik ve eğitim durumu da değerlendirmelerde öne çıkan başlıklar arasında gösteriliyor. Ancak bu ölçütlerin yeni bir düzenlemeyle resmî ve bağlayıcı kriterlere dönüştürülmesi gerekiyor.

Yeni bir ilin kurulması için kanun çıkarılması şart. Dolayısıyla 19 yeni il hedefinin hayata geçmesi, TBMM'de yapılacak yasal düzenlemeye bağlı.

TÜRKİYE'DE SON İL 1999'DA KURULDU

Türkiye'de il sayısı son olarak 1989-1999 döneminde artırıldı. Bu yıllarda Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Iğdır, Yalova, Karabük, Kilis, Osmaniye ve Düzce il statüsü kazandı.

Düzce'nin 1999'da il yapılmasıyla Türkiye'deki il sayısı 67'den 81'e yükseldi. O tarihten bu yana yeni bir il kurulmadı.

BAHÇELİ 100 İL HEDEFİNİ DAHA ÖNCE DE GÜNDEME GETİRMİŞTİ

“100 il” hedefi, Bahçeli'nin ilk kez dile getirdiği bir öneri değil. MHP lideri, Mayıs 2022'de yaptığı konuşmada il sayısı 100'e, nüfusu 100 milyona ulaşmış bir Türkiye hedefinden söz etmişti.

Bahçeli, 2023 seçimlerinin ardından yeni yasama döneminin ilk grup toplantısında da bu düşüncesini Cumhuriyet'in ikinci yüzyılı vizyonuyla birlikte gündeme getirdi.

MHP lideri, 13 Haziran 2023 tarihli MHP TBMM Grup Toplantısı'nda şu ifadeleri kullanmıştı:

“Cumhuriyet’in 100'üncü yıl dönümünde 100 maddelik Anayasa teklif metnimiz de çoktan hazırlanmıştır. Yeni yüzyılda 100 il, 1000 ilçeden müteşekkil idari yapısıyla gücüne güç katmış bir Türkiye’yi inşa ve ihya etmemiz mümkündür.”

Açıklamanın ardından konu AK Parti Merkez Yürütme Kurulu'nda da gündeme gelmiş, kriterlerin belirlenmesine yönelik çalışma yapılması konuşulmuştu. Ancak yeni il kurulmasına ilişkin somut bir yasal düzenleme hayata geçirilmedi.

2026 yılının haziran ayında il sayısının 106'ya çıkarılacağı yönündeki haberler ise Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından yalanlanmış, yeni il kurulmasına yönelik bir çalışma bulunmadığı açıklanmıştı.

YEREL YÖNETİMLERDE REFORM MESAJI

TÜRKGÜN'ün paylaştığı röportajda Bahçeli'nin üzerinde durduğu başlıklardan biri de yerel yönetimlerin işleyişi oldu. MHP lideri, belediyelerde şeffaflığın artırılması, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve idari yapının yeniden ele alınması gerektiğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yerel yönetimlerin işleyişine yönelik reform önerileri, 100 il ve 1000 ilçe hedefiyle birlikte idari yapı tartışmasının diğer boyutunu oluşturuyor.

GÖZLER MECLİS'TE

Bahçeli'nin yeniden gündeme taşıdığı 100 il hedefinin hayata geçebilmesi için Cumhur İttifakı'nın yaklaşımı ve TBMM'de atılacak adımlar belirleyici olacak. Hangi ilçelerin il statüsü kazanacağı, plaka kodlarının nasıl dağıtılacağı ve seçim çevrelerinin nasıl düzenleneceği ancak yasal süreçle netleşebilecek.

Alanya'dan Polatlı'ya, İskenderun'dan Yüksekova'ya kadar il olma potansiyeliyle anılan çok sayıda ilçenin bulunduğu Türkiye'de, 81 ilden 100 ile geçişin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği önümüzdeki dönemdeki siyasi ve yasal gelişmelere bağlı olacak.