Bahçeli'den seçim sistemi çağrısı: Siyasi partiler ve seçim sistemi yeniden düzenlenmeli

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisine yakınlığıyla bilinen Türkgün gazetesine verdiği röportajda siyasi partiler ve seçim sisteminde düzenleme çağrısı yaptı.

"SİSTEMİN RUHUNA UYGUN" DÜZENLEME

Bahçeli, 2017'deki anayasa değişikliğini hatırlatarak şunları söyledi: "Türkiye, 16 Nisan 2017'de gerçekleştirdiği anayasa değişikliği ile en önemli yönetim reformlarından birisine imza atarak Parlamenter Sistem'den, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçmiştir."

MHP lideri sözlerini şöyle sürdürdü: "Önümüzdeki süreçte sistemin ruhuna uygun, siyasi istikrarı ve demokratik gelişimi esas alan bir anlayışla siyasi partiler ve seçim sisteminin de yeniden düzenlenmesi gerekmektedir."

İMRALI SÜRECİ DEĞERLENDİRMESİ

Bahçeli, röportajda İmralı süreci hakkındaki görüşlerini de aktardı. MHP lideri, "Türkiye'nin terör meselesini iç cephesini kuvvetlendirmiş, milli birliğini, siyasi ve ekonomik istikrarını sağlamış olarak, milli iradesi içinde çözüme kavuşturması, temel arzumuz ve hedefimizdir" dedi.

CHP'DEKİ BUTLAN TARTIŞMASI

İstinaf mahkemesinin CHP hakkındaki butlan kararına da değinen Bahçeli, "CHP'de 'mutlak butlan' kararıyla başlayan tartışmaların iç çatışmaya ve ardından ayrışmaya dönüşmesi belirttiğim nedenlerle tasvip ettiğimiz bir durum olmamıştır" ifadelerini kullandı.

Bahçeli, partideki bölünme girişimlerine hep temenniyle yaklaşılmasını salık verdiklerini belirterek "Gelinen noktada Özgür Bey ve arkadaşları 'Yeni Parti'yi kurdular. Yargıtay kayıtlarına göre siyasi parti sayısını bir artırarak 190. parti oldular. CHP'nin bölünmesini tasvip etmesek de kendilerine ve partilerine başarılar diledik" dedi.

BAHÇELİ VE ERDOĞAN'IN MUHTEMEL SEÇİM PLANI

Bu çağrı, mevcut sistemin aritmetiğiyle birlikte okunduğunda anlam kazanıyor. 2018'den bu yana cumhurbaşkanı seçilebilmek için oyların yüzde 50'sinden fazlası gerekiyor. Kural, ittifak kurmayı fiilen zorunlu hâle getirdi ve iktidar kanadını her seçimde ikinci tur riskiyle karşı karşıya bıraktı.

Asıl dikkat çeken nokta ise Bahçeli'nin geçmişteki tutumu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 18 Kasım 2023'te Almanya dönüşü gazetecilere yüzde 50+1 şartının kaldırılmasını önermiş, "Mevcutta 50+1 mecburiyeti partileri yanlış yollara sevk ediyor" demişti. Erdoğan aynı açıklamada "Oy sayısı itibarıyla 'en fazla oyu alan aday seçilir' denildiği zaman seçim hızlıca tamamlanır" ifadesini kullanmıştı.

Bu öneriye ilk ve en sert itiraz, ittifak ortağından geldi. Bahçeli 21 Kasım 2023'te partisinin grup toplantısında kapıyı kapattı: "Belediye başkanı, muhtar seçmiyoruz, cumhurun bütününü temsil edecek cumhurbaşkanı seçiyoruz."

MHP lideri gerekçesini de açıkça koymuştu: "Bu sistemin demokratik meşruiyet temeli yüzde 50+1'dir. Yüzde 50+1 oyla Cumhurbaşkanı seçilmesi çoğulcu demokrasinin dünyaya emsal olacak şeklidir." Bahçeli'nin bu çıkışının ardından muhalefet partileri de destek vermeyeceğini açıklamış, anayasa değişikliği önerisi TBMM'de karşılık bulmamıştı. Yüzde 50+1 şartı, 2017 anayasa değişikliği sırasında da Bahçeli'nin ısrarıyla sisteme girmişti.

Üç yıl önce "demokratik meşruiyet temeli" diyerek savunduğu kuralı bugün "sistemin ruhuna uygun" yeniden düzenleme çağrısının kapsamına almış görünüyor. Kapıyı kapatan isim, kapıyı aralayan isme dönüşmüş durumda.

Masadaki seçenekler ise sınırlı. Cumhurbaşkanı seçilmek için yüzde 40+1'in yeterli sayılması, ilk turda en yüksek oyu alan adayın seçilmiş kabul edilmesi ya da istisnai durumlarda cumhurbaşkanının Meclis tarafından seçilmesi. İkinci seçenek, Erdoğan'ın 2023'te bizzat dile getirdiği formülün ta kendisi. Üçü de aynı sonuca çıkıyor: seçilme eşiğinin düşmesi ve ikinci tur riskinin ortadan kalkması.