Aliyev'in partisinden AK Parti'li isimlere tepki: “İlişkilere zarar verecek adımlardan kaçının”

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in liderliğindeki iktidar partisi Yeni Azerbaycan Partisi (YAP), ülkedeki başörtüsü tartışması nedeniyle Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral ve AK Parti'li milletvekillerinin açıklamalarına tepki gösterdi. Partinin basın hizmeti tarafından yapılan açıklamada, Azerbaycan'ın iç işlerine müdahale edilmemesi gerektiği vurgulanırken Türkiye'deki siyasi çevrelere iki ülke arasındaki ilişkilere zarar verebilecek söylem ve adımlardan uzak durma çağrısı yapıldı.

YAP, uzun süredir bazı Türk medya kuruluşlarında ve sosyal medya platformlarında Azerbaycan hakkında gerçeğe aykırı ve karalayıcı içeriklerin yayımlandığını savundu. Parti, iki ülke arasındaki tarihî bağları gözeterek bugüne kadar bu tür tartışmalara karşı temkinli davrandığını ancak son dönemdeki açıklamaların daha sistematik bir kampanyaya dönüştüğünü ileri sürdü.

“HİÇBİR DEVLETİN KENDİ İRADESİNİ DAYATMA HAKKI YOK”

Açıklamada, Azerbaycan'ın İsrail ile ilişkilerinin kasıtlı biçimde çarpıtıldığı iddia edildi. YAP, ülkesinin İsrail ile uluslararası hukuk ve karşılıklı çıkarlar temelinde ilişkiler yürüttüğünü belirtirken Filistin halkının meşru haklarını desteklediğini de vurguladı.

Azerbaycan'ın Filistin'e mali ve insani yardım sağladığı, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile Başbakan Muhammed Mustafa'nın çeşitli dönemlerde ülkeyi ziyaret ettiği ifade edildi. Filistin Devleti'nin Azerbaycan'daki büyükelçiliğinin faaliyetlerinin de devletin mali desteğiyle sürdürüldüğü kaydedildi.

Parti, Filistin meselesinin Doğu Kudüs'ün Filistin Devleti'nin başkenti olması şartıyla iki devletli çözüm temelinde ele alınmasını desteklediğini belirtti. Gazze'de yaşananlara ilişkin tutumunun da sivillerin korunması, insani değerler ve uluslararası hukuk ilkelerine dayandığını savundu.

Açıklamada İslam dünyasındaki ilişkilerin eşitlik, karşılıklı saygı ve dayanışma çerçevesinde kurulması gerektiği ifade edilerek şu değerlendirmeye yer verildi:

“İslam dünyasında hiçbir devletin diğer Müslüman halklara kendi iradesini dayatma, onların iç işlerine müdahale etme veya kendisini diğerlerinden üstün görme hakkı yoktur.”

YAP, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın 2027 yılında yapılması planlanan zirvesine Azerbaycan'ın ev sahipliği yapacak olmasını da ülkeye duyulan güvenin göstergesi olarak değerlendirdi.

OKTAY SARAL NE DEMİŞTİ?

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, 12 Ekim'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesinin kabul edilemeyeceğini savunmuştu. Saral, Bakü yönetimine uygulamadan vazgeçme çağrısında bulunarak şu ifadeleri kullanmıştı:

“Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesi kabul edilemez! İnancı gereği başını örten bir öğrenciyi okul kapısında bırakmak, hangi vicdana, hangi adalete sığar? Başörtüsü engel değil, inancın gereğidir! Eğitim hakkı hiçbir ideolojik dayatmaya kurban edilemez! Azerbaycan’ın bu yanlıştan bir an önce dönmesini bekliyoruz. Gençlerin geleceğine engel koymak değil, önlerini açmak gerekir. Bu çağda böylesi bir anlayışa asla geçit verilmemelidir!”

Saral'ın açıklaması sonrasında YAP, Azerbaycan'ın anayasal yapısı ve eğitim politikası hakkında yeterli değerlendirme yapılmadan açıklamalarda bulunulmasını eleştirdi. Parti, bu tür söylemlerin iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkilerinin ruhuyla bağdaşmadığını ve kamuoyunda yapay bir gerilim oluşturabileceğini ileri sürdü.

“BİR MİLLET, İKİ DEVLET” VURGUSU

YAP, Azerbaycan'ın laik devlet yapısının siyasi tartışmalar üzerinden hedef alınmasına karşı çıktı. Açıklamada ülkede din ve inanç özgürlüğünün anayasal güvence altında olduğu, farklı dinlerin mensuplarına eşit yaklaşımın benimsendiği belirtildi.

Eğitim alanındaki kuralların eşitlik, laiklik, hukukun üstünlüğü ve tüm vatandaşlar için fırsat eşitliği ilkelerine dayandığı savunuldu. Azerbaycan Anayasası'nda olduğu gibi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda da laiklik ilkesinin yer aldığı hatırlatılarak, eğitim politikalarının siyasi manipülasyon konusu yapılmasının kabul edilemeyeceği ifade edildi.

Parti ayrıca Türkiye'de dinî ve laik değerler etrafında yürütülen tartışmaların toplumsal kutuplaşmayı artırdığını öne sürdü. Başörtüsü gibi hassas konuların siyasi ayrışmayı derinleştirmek veya Azerbaycan üzerinde baskı oluşturmak amacıyla kullanılmasına karşı çıkıldı.

Açıklamada, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e yönelik bazı medya kuruluşlarında yayımlandığı belirtilen hakaret ve karalama içerikleri de eleştirildi. YAP, Haydar Aliyev'in ortaya koyduğu “Bir millet, iki devlet” ilkesinin iki bağımsız devlet arasındaki kardeşliği temsil ettiğini vurguladı.

Parti, bu anlayışın bir ülkenin diğerinin iç işlerine müdahale etmesine ya da siyasi ve ideolojik yaklaşımını dayatmasına gerekçe oluşturamayacağını belirtti. Türkiye'deki siyasi çevrelere, Azerbaycan'ın egemenliğine ve anayasal düzenine saygı gösterme çağrısı yapıldı.

Açıklamanın sonunda şu ifadeler kullanıldı: “Türkiye'deki ilgili siyasi çevrelerin bu tür sorumsuz açıklamalardan doğru sonuçlar çıkaracağını ve Azerbaycan-Türkiye ilişkilerine zarar verebilecek adımlardan kaçınacağını umuyoruz.”

AZERBAYCAN'DA BAŞÖRTÜSÜ YASAKLANDI MI?

Azerbaycan'da başörtüsü tartışmasının arka planında, Bakanlar Kurulunun eylül ve ekim aylarında aldığı iki ayrı düzenleme bulunuyor.

21 Eylül'de kabul edilen kararla devlet okullarında öğrencilerin okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve eğitimin laiklik ilkesine uygun olmadığı değerlendirilen ek kıyafetleri giymesi yasaklandı. 6 Ekim'de öğretmenlere yönelik kabul edilen kurallarda ise eğitim çalışanlarının sade, temiz, mesleki ortama uygun ve laiklik ilkesiyle bağdaşan kıyafetler tercih etmesi gerektiği belirtildi.

Her iki düzenlemede de doğrudan “başörtüsü” ifadesi kullanılmadı. Hükümetin kuralların uygulamada nasıl yorumlanacağına ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmamış olması, tartışmanın devam etmesine neden oluyor.