Petrolde 150 dolar alarmı! Uzmanlardan akaryakıt fiyatları için kritik uyarı

Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek uzun süreli bir kapanmanın küresel enerji piyasalarında büyük sarsıntıya yol açabileceği belirtiliyor. Capital Economics'in risk senaryosuna göre Brent petrolün 150 dolara, Avrupa'da doğal gaz fiyatlarının ise 90 euroya kadar yükselmesi halinde dünya ekonomisinde enflasyon ve durgunluk baskısı artabilir.

Küresel enerji piyasalarının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'na ilişkin hazırlanan yeni analiz, petrol ve doğal gaz fiyatları açısından dikkat çeken bir risk senaryosunu gündeme taşıdı. Uzmanlara göre boğazdaki enerji sevkiyatının uzun süre kesintiye uğraması halinde hem enerji fiyatlarında sert yükselişler hem de küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası yaşanabilir.

Capital Economics tarafından hazırlanan değerlendirmede, bu senaryonun temel beklenti olmadığı ancak gerçekleşmesi halinde dünya ekonomisi üzerinde ciddi etkiler oluşturabileceği vurgulandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI KÜRESEL ENERJİ TİCARETİNİN MERKEZİNDE

Hürmüz Boğazı, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Irak, Bahreyn ve İran'ın enerji ihracatında stratejik öneme sahip bulunuyor.

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, 2025 yılında boğazdan günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşındı. Bu miktar, deniz yoluyla gerçekleştirilen küresel petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. Aynı zamanda dünya sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte biri de bu güzergâhtan gerçekleştiriliyor.

ANA SENARYODA PETROL İÇİN 150 DOLAR BEKLENTİSİ YOK

Capital Economics'in temel senaryosuna göre Hürmüz Boğazı'ndaki olası aksaklıkların uzun süre devam etmesi beklenmiyor.

Bu öngörü doğrultusunda Brent petrolün üçüncü çeyrek sonunda 80 dolar, yıl sonunda ise yaklaşık 75 dolar seviyelerinde bulunacağı tahmin ediliyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi de gemi trafiğinin yeniden artış gösterdiğini ve enerji akışının yıl sonuna doğru normalleşebileceğini değerlendiriyor.

EN KÖTÜ SENARYODA PETROL 150 DOLARA ÇIKABİLİR

Raporda yer alan ağır risk senaryosuna göre ise Hürmüz Boğazı'nın aylar boyunca kapalı kalması ve bölgedeki enerji altyapısının zarar görmesi halinde Brent petrol fiyatı 150 dolara kadar yükselebilir.

İlk aşamada petrol fiyatlarının 120 dolar seviyelerine yaklaşabileceği, kesintinin uzaması durumunda ise fiyat artışının daha da hızlanabileceği belirtiliyor.

Aynı senaryoda Avrupa'da doğal gaz fiyatlarının megavatsaat başına 90 euroya ulaşabileceği öngörülüyor.

DÜNYA EKONOMİSİNDE ENFLASYON RİSKİ ARTABİLİR

Uzmanlara göre enerji fiyatlarındaki sert yükseliş, başta ulaşım ve üretim maliyetleri olmak üzere birçok alanda enflasyonu yeniden hızlandırabilir.

Risk senaryosunda ABD'de enflasyonun yüzde 5'e yaklaşabileceği, ekonomik büyümenin ise beklentilerin altında kalabileceği tahmin ediliyor.

Avrupa'da ise yüksek enflasyonla birlikte ekonomik büyümenin durma noktasına gelmesi, yani stagflasyon riskinin güçlenmesi bekleniyor. İngiltere'de enflasyonun yüzde 7 seviyelerine çıkabileceği değerlendirilirken, Asya ekonomilerinin de enerji arzındaki olası kesintilerden olumsuz etkilenebileceği ifade ediliyor.

MERKEZ BANKALARI YENİDEN FAİZ ARTIRABİLİR

Raporda, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonu yeniden yukarı çekmesi halinde merkez bankalarının faiz indirimleri yerine yeniden faiz artırımlarını gündemine alabileceği belirtiliyor.

Capital Economics'in olumsuz senaryosuna göre yıl sonu politika faizlerinin ABD'de yüzde 4,63'e, Euro Bölgesi'nde yüzde 3,25'e ve İngiltere'de yüzde 4,75'e kadar yükselebileceği tahmin ediliyor.

Bununla birlikte uzmanlar, Brent petrolün 150 dolara yükselmesi beklentisinin temel tahmin değil, yalnızca Hürmüz Boğazı'nın uzun süre kapalı kalması, alternatif enerji güzergâhlarının yetersiz kalması ve stratejik petrol stoklarının hızla tükenmesi ihtimaline dayanan bir risk senaryosu olduğunun altını çiziyor.