Paradise Papers ortaya çıkardı: Apple milyarlarca dolarlık vergi kaçırıyor!

Sızan Paradise Papers belgeleri, Apple'ın şimdiye kadar nasıl vergi kaçırdığını ve 2013 yılındaki vergi kaçırılmasını engelleme girişiminden nasıl "kurtulduğunu" ortaya çıkarttı.

BBC'nin haberine göre milyarlarca dolarlık parası için "vergi cenneti" arayan Apple, Jersey'de bulunan Channel Adası'na 252 milyar dolar taşıdı. Bu paradan hiç vergi alınmamış olduğu belirtiliyor.

Vergi ödememek için "yeniden yapılanmaya" giden Apple, bu durumun "ödenen vergiyi azaltmadığını" iddia ediyor.

2014'E KADAR YASAL BOŞLUKTAN YARARLANIYORDU

Habere göre son 3 yılda yalnızca 35 milyar dolar vergi ödeyen Apple, "yasalara uyduğunu" öne sürüyor.

Apple'ın 2014 yılına kadar ABD ve İrlanda'nın vergi yasalarında bulunan bir yasal boşluktan faydalandığı bildiriliyor. Şirketin İrlanda'da yüzde 12.5 şirketin vergisini ya da ABD'deki yüzde 35 şirket vergisini ödemektense yasaların yetersizliğinden faydalanıp yüzde 2-yüzde 5 arasında vergi ödediği belirtiliyor.

Avrupa Komisyonu'nun incelemesine göre Apple'ın İrlanda'da bulunan şirketlerinden biri bir yılda yalnızca yüzde 0.005 vergi ödemişti. Apple, 2013 yılında vergi ödememesi sebebiyle soruşturulmaya başlanmıştı.

APPLE 'VERGİ CENNETİ' ARAMAYA BAŞLADI

İrlanda ve ABD'den tepki gören Apple, Paradise Papers belgelerine göre bunun üzerine yeni bir "vergi cenneti" aramaya başladı. Şirket İngiltere Virgin Adaları, Bermuda, Cayman Adaları, Mauritius, Isle of Man, Jersey ve Guernsey'i incelemeye aldı.

Belgelere göre Jersey'i seçen Apple, yabancı şirketlere yüzde 0 vergi uygulayan adaya bütün parasını taşıdı.

Şirketin 2017 hesaplarına göre ABD dışında yalnızca yüzde 44.7 milyar dolar kazanan Apple, vergi olarak da yüzde 3.7 oranına denk gelen 1.65 milyar dolar ödedi.

Avrupa Komisyonu kararına göre Apple'ın İrlanda'ya hala 2003-2013 aralığı için 14 milyar dolar ödemesi gerekirken, Apple yöneticisi Tim Cook, yüzlerce milyar dolarlık parası olan şirketin vergi ödeme zorunluluğunu "siyasi saçmalık" olarak niteliyor. 

KARAR TEMYİZE GÖTÜRÜLDÜ

Apple CEO'su Tim Cook Avrupa Komisyonu'nun kararını "tamamen siyasi saçmalık" diye tanımladı. İrlanda ise AB'nin vergilendirme konusundaki egemenliği ihlâl ettiğini söylüyor ve çok uluslu şirketlerin başka yerlere gitmesinden kaygılanıyordu.

İrlanda, kesilen 13 milyar euroluk cezayı, davada nihai karar alınana dek bir bir emanet hesabında tutmaya razı oldu.

AB, Ekim 2017'de cezayı hala almadığı için İrlanda'yı mahkemeye vereceğini söylerken, İrlanda durumun karmaşık olduğunu ve biraz daha zamana gereksinim duyduklarını söylüyor.

'Çifte İrlandalı' boşluğu yasalarda kapatılınca İrlanda, Apple gibi şirketlerin yararlanabileceği yeni vergi düzenlemeleri yarattı.

Apple'ın Jersey'e taşıdığı şirketlerden biri, ASI, Apple Inc'in müthiş değerli fikri mülkiyet haklarının bazılarına sahipti.

ASI bir İrlanda şirketine fikri mülkiyet hakkı satacak olsaydı, İrlanda şirketi dev satış masrafını gelecekte elde edilecek kârla dengeleyebilirdi. Fikri mülkiyet hakkının sahibi olan, ASI, Jersey'de kayıtlı olduğundan satıştan elde edilecek kâr vergilendirilmeyecek.

Apple'ın tam da bunu yaptığı görülüyor. İrlanda'nın Gayrı Safi Yurtiçi Hasılası'nda 2015 yılında yüzde 26'lık dev bir artış vardı. Bunun nedeninin fikri mülkiyet varlıklarının İrlanda'ya taşınması olarak gösteriliyordu. İrlanda'daki gözle görülmeyen varlıkların miktarı 250 milyar euroya çıkmıştı.

İrlanda Maliye Bakanlığı yeni vergi kurallarının, çok uluslu şirketlerin yararı için yapıldığı iddialarını reddetti.

Apple da iki şirketinin vergi ikametgahını Jersey'e taşımasıyla ilgili soruları yanıtlamadı.

Şirket, bu iştiraklerden birinin fikri mülkiyet hakkı satarak büyük bir vergi faturasından kurtulduğu iddialarına da yanıt vermedi.

Apple'ın açıklamasında: "İrlanda 2015'te vergi yasalarını değiştirdiğnde, İrlandalı yan şirketlerimizin ikametgahını değiştirirerek yasalara uyum sağladık. İrlanda, Avrupa Komisyonu ve ABD'ye haber verdik. Yaptığımız değişiklikler hiçbir ülkedeki vergi faturamızı azaltmadı. Aslında, İrlanda'ya yaptığımız ödemeler önemli ölçüde arttı ve son üç yılda orada 1,5 milyar euro vergi ödedik" denildi.