Özgür Erdursun'dan emeklilik planı yapanlara kritik uyarı: Bir hata yıllarınızı alabilir!

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’un açıklamalarına göre, 1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olmuş bireylerin hangi sigorta statüsünden emekli olacakları, son 2520 gün içerisinde hangi sigorta koluna daha fazla prim ödediklerine göre belirleniyor. Bu süreçte SSK’ya (4/A) daha fazla prim yatırılmışsa kişi SSK’dan, Bağ-Kur’a (4/B) daha fazla ödeme yapılmışsa Bağ-Kur’dan emekli ediliyor. Özel banka ve borsa sandıkları gibi diğer sigorta kurumları da benzer şekilde değerlendiriliyor.

Emeklilik sürecinde en kritik kriterlerden biri ise kişinin ilk sigorta giriş tarihi oluyor. Özellikle 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlar, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden faydalanarak yaş şartı aranmadan emeklilik hakkı elde edebiliyor. Bu tarihten sonra sigortalı olanlar için ise emeklilikte hem yaş hem de prim günü şartlarını yerine getirme zorunluluğu bulunuyor. Ayrıca, borçlanma gibi yöntemlerle sigorta başlangıç tarihi geriye çekilebildiği için bu tarih de emeklilik hesaplamalarında stratejik bir rol oynuyor.

Eksik prim günleri olan sigortalılar için borçlanma, hizmet ihyası ya da isteğe bağlı sigorta gibi alternatifler mevcut. Ancak uzmanlar, isteğe bağlı sigortanın Bağ-Kur kapsamında değerlendirildiğini belirterek, son 2520 günün SSK lehine korunması gerektiği durumlarda bu tercihin emeklilik yaşını ve sürecini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyorlar. Şirket ortaklığı ya da vergi kaydı gibi geçmiş dönem kayıtları üzerinden de geriye dönük Bağ-Kur primleri ödenebiliyor.

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşları için ise Türkiye’nin sosyal güvenlik anlaşması imzaladığı ülkelerde geçen çalışma süreleri Türkiye'deki sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilebiliyor. Bu süreler borçlanılarak emekliliğe sayılabiliyor, ancak bu borçlanmalar da yine 4/B statüsünde değerlendiriliyor. Günlük yurtdışı borçlanma tutarı ise 390,08 TL olarak uygulanıyor.

Emeklilik için gereken prim gün sayısı da statüye göre farklılık gösteriyor. 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlarda yaş şartı aranmaksızın; SSK’da 5000 ila 5975 gün, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nda ise kadınlar için 7200, erkekler için 9000 gün prim ödemesi gerekiyor.

Son zamanlarda, SGK bazı kişilerin SSK'nın avantajlarından yararlanabilmek için sahte sigortalı gösterilme vakalarını yakından takip ediyor. Gerçek dışı sigortalılık tespit edildiğinde bağlanan emekli maaşları iptal edilerek, ödenen tutarlar faiziyle birlikte geri alınıyor. Ayrıca bu kişiler üzerinden sunulan sağlık hizmetlerinin bedeli de tahsil ediliyor.

Tüm bu nedenlerle uzmanlar, vatandaşların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmelerini, sigorta giriş tarihlerini, prim gün sayılarını ve ödenen primlerin hangi sigorta koluna ait olduğunu gözden geçirerek sağlıklı bir emeklilik planlaması yapmalarını öneriyor.