Osman Bektaş’tan Marmara için “sismik fren” yorumu: 3 deprem aynı gerçeği gösterdi

MARMARA DENIZI’NDE “SISMIK FREN” TARTIŞMASI: BEKTAŞ’IN DEĞERLENDIRMESI

Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’nde meydana gelen orta büyüklükteki depremlerin neden 1999 İzmit depremi kadar yıkıcı sonuçlar doğurmadığını açıklarken, fayın enerji boşaltma biçimine dikkat çekti.

BEKTAŞ’IN VURGULADIĞI NOKTALAR

• İzmit tipi kırılma: 1999 depreminde fay tamamen kilitliydi; gerilim bir anda boşaldı ve 145 km’lik yüzey kırığıyla “balyoz etkisi” yarattı.

• Marmara tipi kırılma: 1935, 1963 ve 2025 depremlerinde fay parçalı ve sürünme eğilimli davrandı. Enerji segmentler halinde boşaldığı için yıkıcı etki sınırlı kaldı.

• Sismik fren: Marmara Denizi içindeki fay zonu, yer yer kilitli pürüzler ve sürünme bölgeleriyle kırılmayı yavaşlatan bir sistem gibi davranıyor.

TARIHSEL ÖRNEKLER

• 1935 Erdek–Marmara Adası: Ms 6.4 büyüklüğünde, Marmara ve çevresindeki adalarda ağır hasar; 5 can kaybı, 600 bina hasarı.

• 1963 Çınarcık: Ms 6.3 büyüklüğünde, Yalova ve Çınarcık’ta 7 bina yıkıldı, 1 can kaybı; sınırlı tsunami etkisi raporlandı.

• 2025 Silivri–Kumburgaz: Mw 6.2–6.3 büyüklüğünde, 500’den fazla artçı; İstanbul’da paniğe yol açtı ama büyük ölçekli yıkım olmadı.

• 1999 İzmit: Mw 7.4 büyüklüğünde, 17 bin 127 can kaybı; 145 km’lik yüzey kırığıyla geniş alanda yıkım.

BILIMSEL ÇERÇEVE

• GFZ ve Nature Communications çalışmalarına göre Marmara’nın batısında sürünme oranı yüksek, doğusunda ise İstanbul’un güneyinde kilitli segmentler bulunuyor.

• Bu durum, Marmara’daki bazı depremlerin sınırlı kalmasını sağlarken, kilitli kesimlerin hâlâ ciddi deprem riski taşıdığına işaret ediyor.

Bektaş’ın “sismik fren” yorumu, Marmara Denizi’ndeki fayların parçalı ve sürünme eğilimli yapısının yıkıcı enerjiyi sınırlayabileceğini ortaya koyuyor. Ancak İstanbul’un güneyindeki kilitli segmentler, büyük deprem riskinin hâlâ canlı olduğunu gösteriyor.

Naci Görür’den Bingöl sonrası uyarı: “Büyük depremi tetikleyebilir”

Deprem uzmanı Ahmet Ercan'dan dikkat çeken açıklama: Türkiye’de en riskli 7 bölge