Orta Asya’da Şaşırtıcı Keşif! Tarımın Tarihi Baştan Yazılabilir

2019 yılında Surkandarya Vadisi’nde başlatılan arkeolojik kazılarda, mağaranın en eski katmanlarında kömür izleri, taş aletler ve çeşitli bitki kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı. Uluslararası araştırma ekibi tarafından yürütülen kazılar, insanlığın tarım tarihine dair yeni ve kapsamlı bir bakış açısı sunuyor.

TARIMIN EN ERKEN İZLERİ

Mağara tabakalarında bulunan yabani arpa, Antep fıstığı ve elma kalıntıları, Neolitik toplulukların bu ürünleri topladığını gösteriyor. Ayrıca taş bıçaklar ve orağa benzeyen taş tabakaların kullanım-aşınma analizleri, bu aletlerin tahıl biçme ve tarımsal amaçlarla kullanıldığını ortaya koydu. Paleoarkeologlar, bu bulguları, tarımsal üretimin Orta Asya’da da yaklaşık 9.200 yıl önce başladığının göstergesi olarak değerlendiriyor.

BEREKETLİ HİLAL VE NATUFIAN KÜLTÜRÜYLE KARŞILAŞTIRMA

Çalışma, bulguların yalnızca Orta Asya’yı değil, yaklaşık 1.500 kilometre uzaklıktaki Levant bölgesinde yaşayan Natufian kültürüyle eş zamanlı gelişen tarım uygulamalarını da işaret ettiğini ortaya koyuyor. Geleneksel görüşe göre, buğday, arpa ve baklagillerin ekimi yaklaşık 10.000 yıl önce Natufianlar tarafından başlatılmıştı. Ancak Toda Mağarası’ndaki veriler, bu sürecin tek bir bölgeyle sınırlı kalmadığını gösteriyor.

PALEOARKEOLOGLARDAN ÇARPICI DEĞERLENDİRME

Çin Omurgalı Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstitüsü’nden Dr. Xinying Zhou, "Bulgular, avcı-toplayıcılıktan çiftçiliğe geçişin düşündüğümüzden çok daha yaygın ve eş zamanlı olabileceğini ortaya koyuyor" dedi. Araştırmacılar, Orta Asya’nın da Bereketli Hilal gibi deneysel tarımın ortaya çıktığı merkezlerden biri olabileceğini vurguluyor.

Kaynak: Popular Science Türkçe