“Öldün mü?” uygulaması rekor kırdı

Çin’de Apple App Store’un ücretli indirme listelerinde üst sıralara çıkan “Are You Dead?” (Çince adıyla “Si Le Me / Sileme”) adlı uygulama, yalnız yaşayanlara yönelik “güvenlik aracı” olarak pazarlanıyor. Uygulama, kullanıcının belirli aralıklarla “check-in” yapmasını istiyor; iki gün (48 saat) üst üste check-in yapılmazsa acil durum kişisine uyarı gönderiyor.

48 SAAT SESSİZLİKTE YAKINA BİLDİRİM

Uygulama basit bir mantıkla çalışıyor: Kullanıcı her gün/ belli aralıklarla tek dokunuşla “hayattayım” onayı veriyor. Bu onay iki gün boyunca gelmezse, sisteme tanımlanan kişiye alarm/uyarı mesajı gidiyor. Bazı haberlerde uygulamanın giyilebilir cihazlarla veya hareketsizlik takibiyle de entegre edilebildiği aktarılıyor. 

Uygulamanın adı ve “ölüm” temasını doğrudan sorması, sosyal medyada “Batı’nın motivasyon–wellness–mindfulness dili” ile “Doğu’nun sert ve doğrudan dili” karşılaştırmasını yeniden alevlendirdi. Kimileri bunu karanlık bir mizah olarak görürken, kimileri yalnız yaşayanlar için pratik bir güvenlik katmanı olarak savunuyor. 

“TEK KİŞİLİK HANE”

Bu ilginin arka planında Çin’de tek başına yaşama eğiliminin büyümesi var. Akademik bir çalışmada, Çin’de tek kişilik hane sayısının 2020’de 125 milyona ulaştığı ve tüm hanelerin yaklaşık dörtte birine karşılık geldiği bilgisi yer alıyor. 
Bazı haberlerde, bu trendin 2030’a doğru çok daha büyüyebileceği (tek kişilik hane/yalnız yaşama projeksiyonları) vurgulanıyor. 

“KİMSENİN FARK ETMEDİĞİ YALNIZ ÖLÜM

Doğu Asya’daki yalnızlık tartışmalarında Japonya’daki “kodokushi” (yalnız ölüm) kavramı sık anılıyor: kişinin yalnız ölmesi ve uzun süre fark edilmemesi. Bu olgu, sosyal izolasyonun uç sonuçlarından biri olarak görülüyor. 

Türkiye’de akrabalık ve aile içi temas, eleştirilen yanlarına rağmen hâlâ güçlü bir sosyal ağ işlevi görüyor. Bu yüzden benzer uygulamalar burada “ihtiyaç” kadar “mahremiyet/aba kaçması” tartışmalarını da aynı anda tetikleyebilir: yani mesele teknoloji değil, yalnızlığın toplumsal normalleşme hızı.