Okan Tüysüz'den İstanbul depremi yorumu: Marmara'da hâlâ kırılmamış bir fay hattı bulunuyor

Uzmanlar, erken uyarı sistemlerinin nasıl çalıştığı ve güvenilirliği hakkında Anadolu Ajansı'na değerlendirmelerde bulundu.

Jeoloji Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Okan Tüysüz, meydana gelen depremin Büyük Marmara Depremi olmadığını vurguladı. Fay hattının tamamının henüz kırılmadığını belirten Tüysüz, bu hattın tamamen kırılması halinde 7'nin üzerinde bir depremin yaşanabileceğine dikkat çekti. Ayrıca, artçı sarsıntıların en az bir hafta, belki bir ay ya da daha uzun süreyle devam edebileceğini ifade etti. Marmara Denizi’nde halen kırılmamış büyük bir fay hattı olduğunu hatırlatan Tüysüz, bu fayın ne zaman kırılacağının öngörülemediğini dile getirdi.

Deprem anında yayılan P ve S dalgalarına değinen Tüysüz, erken uyarı sistemlerinin bu dalgalar arasındaki süre farkına dayalı olarak çalıştığını açıkladı. İlk dalganın algılanmasıyla birlikte ikinci dalganın geleceği önceden bilinebildiği için, sistemin elektrik, doğalgaz, metro ve hızlı tren gibi altyapıları otomatik olarak durdurabildiğini söyledi. Ancak, bu sistemin bireyler açısından henüz yeterince işlevsel olmadığını ve kaçmak için zaman tanımadığını ifade etti.

Tüysüz, sistemin güvenlik açısından önemli katkılar sağladığını ancak insanlara kaçış için yeterli süre sunmadığını belirtti. Bildirimlerin bazen paniğe neden olabildiğine de değinen Tüysüz, "Süre o kadar kısa ki, bazı kişiler korkudan yanlış tepkiler verebiliyor" şeklinde konuştu.

Bilişim uzmanı Osman Demircan ise, erken uyarı sistemlerinin yalnızca Android işletim sistemli telefonlarda çalıştığını belirtti. Bu sistemin, hareketsiz durumda bulunan telefonların algıladığı titreşimleri yorumlayarak deprem sinyali oluşturduğunu söyledi. Demircan, bu sistemin depremi önceden tahmin etmediğini, sadece birkaç saniyelik bir avantaj sağladığını belirtti.

Verilerin yalnızca tek bir cihazdan alınmadığını, birçok telefondan gelen sinyallerin analiz edilerek doğrulandığını dile getiren Demircan, bu sayede sistemin oldukça güvenilir olduğunu söyledi. Sistem çalışmaya başladığından bu yana herhangi bir yanlış alarm yaşanmadığını, bildirimlerin çoğunlukla gerçekleşen depremlerle eşleştiğini vurguladı.

Demircan, sistemin çalışabilmesi için internet bağlantısının ve konum hizmetlerinin açık olması gerektiğini ifade ederek, bu teknolojinin özellikle büyük depremlerde birkaç saniyelik farkla bile hayat kurtarabileceğini belirtti. Kimi kullanıcıların gelen uyarı sayesinde 5 saniye içinde evini terk etmeyi başardığını söyleyen Demircan, bu sürenin kritik bir avantaj olabileceğini sözlerine ekledi.