Ocak ayının zam şampiyonu şaşırttı: Havucun marketle tarla arasındaki farkı 278’i aştı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ocak ayına ilişkin üretici–market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki son durumu değerlendirdi. Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre, ocakta markette satılan 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı görülürken, 7 üründe düşüş kaydedildi.

HAVUÇTA REKOR MAKAS

Ocak ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün yüzde 278,1 ile havuç oldu. Havuçtaki farkı yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa ve yüzde 225,7 ile marul izledi. Buna göre havuç ve maydanoz markette üretici fiyatının yaklaşık 3,8 katına, pırasa ve marul ise 3,3 katına satıldı.

Üreticide 10,50 TL olan havuç markette 39,70 TL, 5,57 TL olan maydanoz 20,92 TL, 13,53 TL olan pırasa 44,64 TL, 10,87 TL olan marul ise 35,39 TL’den tüketiciye ulaştı.

MARKETTE ZAM ŞAMPİYONU KABAK

Markette fiyatı en çok artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Kabağı yüzde 54,1 ile sivri biber, yüzde 48,5 ile patlıcan ve yüzde 41,7 ile salatalık takip etti.
En fazla ucuzlayan ürün ise yüzde 14,6 düşüşle kuru fasulye olurken, bunu pırasa, portakal ve patates izledi.

ÜRETİCİDE FİYAT HAREKETLERİ

Üretici tarafında 33 ürünün 19’unda artış, 6’sında düşüş yaşandı; 8 üründe fiyat değişmedi. En sert gerileme yüzde 11 ile pırasada görüldü. Buna karşılık üreticide en yüksek artış yüzde 179,2 ile kabakta kaydedildi. Kabaktaki artışı sivri biber, salatalık ve patlıcan izledi.

FİYATLARI YÜKSELTEN NEDENLER

Bayraktar, seralarda güzlük sezonun sona erip baharlık sezon için yeni dikimlere geçilmesinin arzı geçici olarak daralttığını belirtti. Soğuk hava koşulları verimi düşürürken, özellikle Antalya, Mersin ve Muğla’da yaşanan aşırı yağış, fırtına, hortum ve dolu gibi afetlerin de sebze fiyatlarını yukarı ittiğini vurguladı. Talepteki zayıflamanın ise karnabahar ve pırasa fiyatlarını aşağı çektiğini ifade etti. Yumurta fiyatlarının da iç piyasadaki arz fazlası ve ihracat kısıtlamaları nedeniyle gerilediğini kaydetti.

GİRDİ MALİYETLERİ YÜKSELİYOR

Ocakta gübre fiyatlarında aylık bazda artışlar devam etti: amonyum nitrat yüzde 6,2, amonyum sülfat yüzde 1,1, kompoze yüzde 1, üre yüzde 0,8 yükseldi; DAP gübresi yüzde 0,5 geriledi. Yıllık bazda ise gübre türlerinin tamamında yüzde 26–40 bandında artışlar yaşandı. Bayraktar, elektrik, mazot, yem ve tarım ilacı gibi diğer girdilerde de yükselişin sürdüğünü ekledi.

Bayraktar, üretici ile tüketici arasındaki makasın kapatılması için tedarik zincirinde verimlilik ve maliyetleri düşürücü adımların önemine dikkat çekti.