Nükleer silah yarışı geri mi dönüyor? Uzmanlar uyarıyor

1945’te ABD’nin Hiroşima ve Nagazaki’ye attığı atom bombaları en az 200 bin kişinin ölümüne yol açtı ve nükleer çağın kapısını araladı. Ardından Soğuk Savaş dönemi başladı. Sovyetler Birliği 1949’da ilk nükleer testini yaparak ABD’nin tekelini sona erdirdi. Bugün dokuz ülke nükleer silahlara sahip: ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore ve resmen teyit etmese de İsrail.

İRAN’IN NÜKLEER PROGRAMI NEDEN TARTIŞILIYOR?

İran, 2015’te Batılı güçlerle yaptığı anlaşmayla nükleer faaliyetlerine sınırlamalar getirmişti. Ancak ABD’nin 2018’de anlaşmadan çekilmesi sonrası Tahran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandırdı. Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’daki Fordo dahil üç tesise düzenlediği saldırılar, NPT’nin geleceğini sorgulatıyor.

İSRAİL’İN GİZLİ CEPHANELİĞİ VE BÖLGESEL TEHDİT ALGILARI

İsrail, nükleer silah varlığını hiçbir zaman doğrulamadı ancak sızıntılar ve analizler güçlü bir cephaneliğe işaret ediyor. Tel Aviv, geçmişte Irak ve Suriye’deki nükleer tesislere saldırmıştı. İran’a yönelik son saldırılar da aynı stratejinin devamı olarak değerlendiriliyor.

TÜRKİYE’NİN DURUŞU: NPT TARAFI AMA NÜKLEER CAYDIRICILIKTA SORULAR

Türkiye, 1980’den beri NPT’ye taraf ve nükleer testleri yasaklayan anlaşmayı da imzaladı. Bununla birlikte NATO kapsamında ABD’nin taktik nükleer bombalarının Türkiye’de konuşlandırıldığı düşünülüyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan 2019’da "Birilerinin elinde nükleer başlıklı füze var ama benim elimde olmasın. Ben bunu kabul etmiyorum." diyerek dikkat çekmişti. Ancak Akkuyu Nükleer Santrali dahil mevcut projelerin askeri amaçla kullanılması söz konusu değil.

GELECEĞE DAİR BELİRSİZLİKLER VE YENİ YARIŞ İHTİMALİ

Uzmanlar, İran’ın nükleer silah geliştirmesi halinde Orta Doğu’da yeni bir silahlanma yarışının başlayabileceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan’ın ve diğer bölge ülkelerinin bu durumda kendi programlarını başlatması olasılık dahilinde.

Nükleer gölgedeki dünya, 80 yıl önce başlayan yarışın yeni bir döneme girip girmeyeceğini endişeyle izliyor.