Nobel Ödüllü fizikçiden yapay zeka uyarısı: “Asil tehlike teknik değil, psikolojik”

Nobel Ödüllü fizikçi Saul Perlmutter, yapay zekaya ilişkin en büyük riskin teknik sınırlamalardan değil, insan zihni üzerinde yarattığı yanıltıcı özgüvenden kaynaklandığını söylüyor. Perlmutter’a göre yapay zeka, bireylere bir konuyu gerçekten öğrenmeden öğrenmiş hissi vererek eleştirel düşünme ihtiyacını ortadan kaldırabiliyor ve bu durum özellikle öğrenciler ile bilgi temelli mesleklerde çalışanlar için ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

Evrenin genişlemesinin hızlandığını ortaya koyan çalışmalarıyla tanınan Perlmutter, yapay zekanın verdiği yanıtların çoğu zaman hak ettiğinden daha kesin bir ton taşıdığına dikkat çekiyor. Bu kesinlik hissinin, kullanıcıları sorgulama ve doğrulama refleksinden uzaklaştırdığını belirten bilim insanı, böylece düşünsel emeğin çok erken aşamada devredildiğini vurguluyor.

Perlmutter, Nicolai Tangen ile katıldığı bir podcast söyleşisinde, yapay zekanın temeller öğrenilmeden kullanılmasının zihinsel becerileri köreltebileceği uyarısında bulundu. “İnsanlara öğrenmiş hissi vermesi, gerçek öğrenmenin yerini alabiliyor” diyen Perlmutter, bu durumun bireylerin kendi başlarına analiz yapma ve problem çözme yetilerini zayıflatabileceğini ifade etti.

Çözümün yapay zekayı reddetmek olmadığını özellikle vurgulayan Perlmutter, doğru yaklaşımın onu düşüncenin yerine koymak değil, düşünceyi destekleyen bir araç olarak konumlandırmak olduğunu söylüyor. Kaliforniya Üniversitesi Berkeley’de verdiği derslerde bilimsel akıl yürütmeyi merkeze aldığını belirten Perlmutter; olasılıklı düşünme, hata denetimi, şüphecilik ve yapılandırılmış fikir ayrılıklarının bu yaklaşımın temelini oluşturduğunu aktarıyor.

Nobel ödüllü fizikçinin en fazla endişe duyduğu konulardan biri de yapay zekanın “otoriter ve aşırı özgüvenli” dili. Bu dilin, insanların zaten yatkın olduğu otoriteye inanma eğilimiyle örtüştüğünü belirten Perlmutter’a göre, yapay zekadan gelen her çıktı, bir insan iddiası gibi değerlendirilip mutlaka sorgulanmalı. Bilimde sonuçların defalarca kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatan Perlmutter, yapay zeka çağında da aynı temkinli düşünce disiplininin korunmasının hayati olduğunu vurguluyor.