Nature Dergisi duyurdu: İç çekirdek artık doğuya değil batıya dönüyor

Dünya’nın iç çekirdeği, Nature Dergisi’nde yayımlanan yeni araştırmaya göre, uzun yıllar boyunca doğuya dönerken artık batıya doğru dönmeye başladı. Bilim insanları bu hareketi "subrotation" yani tersine dönüş olarak adlandırıyor. İlginç olan nokta ise bu dönüşün oldukça yavaş gerçekleşmesi. Önceki "süper dönüş" hızının iki ila üç kat daha yavaş olduğu gözlemlendi.

DEPREMLERLE İLİŞKİLİ OLABİLİR

Araştırmacılar, iç çekirdeğin hareketlerinin farklı dalga boyları ve depremler aracılığıyla tespit edildiğini belirtiyor. 1991-2023 yılları arasında Güney Sandwich Adaları çevresinde meydana gelen 121 depremin incelenmesi sonucu, iç çekirdeğin batıya dönmeye 2008 yılında başladığı ortaya çıktı. Bu tersine dönüşün, Türkiye’de 1999 sonrası yaşanan bazı depremleri tetiklemiş olabileceği öne sürülüyor.

ÖNCEKİ MODELLERİ ALTÜST EDEN ASİMETRİ

2003-2008 yılları arasında iç çekirdek doğuya dönerken araştırmacılar buna "süper dönüş" adını verdi. Yeni bulgular, bu hareketin önceki modellerde varsayıldığı gibi düzgün bir sinüs dalgası şeklinde olmadığını, daha karmaşık kuvvetlerin etkisi altında gerçekleştiğini gösteriyor. Yani iç çekirdeğin hareketleri, bilim insanlarının tahmin ettiğinden çok daha düzensiz ve asimetrik.

MANTO, DIŞ ÇEKİRDEK VE MANYETİK ALANIN ETKİSİ

Araştırmacılar, iç çekirdeğin dönüşü ile manto, dış çekirdek ve Dünya’nın manyetik alanı arasındaki etkileşimin, yüzeydeki yaşam ve doğal afetler üzerinde etkili olabileceğini belirtiyor. Son yıllarda artan depremler, iç çekirdekteki bu karmaşık hareketlerle açıklanabiliyor. Bilim insanları, "Dünya’nın iç derinliklerindeki süreçler, yüzeydeki yaşamımızla doğrudan bağlantılı" yorumunu yapıyor.