“Nas” Kararının Bedeli Ağır Oldu: Kur Korumalı Mevduat Ekonomiyi Vurdu

SÖZCÜ Gazetesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 30 Nisan'da yayımlayacağı 2024 Yılı Faaliyet Raporuna ulaştı. Rapora göre, Merkez Bankası'nın 2024 yılı zararının toplamı 700 milyar 354 milyon TL olarak kayıtlara geçti. Bu zararın 240 milyar 167 milyon TL’si Kur Korumalı Mevduat (KKM) ödemelerinden, 266 milyar 47 milyon TL’si döviz ve altın alım-satım zararlarından, 261 milyar TL’si ise faiz zararlarından kaynaklandı.

2024'TE KKM’YE 240 MİLYAR TL DAHA

KKM hesaplarına 2024 yılında da yüksek tutarlarda ödeme yapıldı. Rapora göre, sadece bu yıl içinde KKM sahiplerine 240 milyar 167 milyon TL daha ödendi. Böylece, 2022’den bu yana KKM için yapılan toplam ödeme 1 trilyon 298 milyar TL’ye ulaştı.

KKM’NİN TOPLAM MALİYETİ: 2 TRİLYON TL

TCMB’nin yaptığı ödemeler, kur güncellemesiyle birlikte çok daha büyük bir rakama işaret ediyor. Döviz kuru ortalaması dikkate alındığında, bugüne kadar KKM için harcanan para 2 trilyon 98 milyar TL’ye karşılık geliyor. Bu tutar, yaklaşık 54.9 milyar dolar demek.

55 MİLYAR DOLARLIK DESTEK ZENGİNLERE GİTTİ

KKM sisteminden en fazla gelir sağlayanlar döviz hesabı olan büyük yatırımcılar oldu. SÖZCÜ'nün analizine göre, Hazine ve Merkez Bankası tarafından 2022 ve 2023 yıllarında yapılan ödemelerle birlikte KKM sistemine toplamda 1 trilyon 146 milyar TL aktarılmış oldu. Bu rakam döviz bazında 55 milyar dolara yakın bir kaynak transferine karşılık geliyor.

700 BİN KONUT, 21 BİN FABRİKA YAPILABİLİRDİ

SÖZCÜ’nün hesaplamalarına göre, KKM’ye aktarılan toplam para ile devlet, her biri ortalama 3 milyon TL değerinde 699 bin 264 konut inşa edebilirdi. Bu, en az 2.8 milyon dar gelirli vatandaşın ev sahibi olması anlamına geliyor. Alternatif olarak, her biri 100 milyon TL yatırımla kurulacak 21 bin fabrika ile yüz binlerce kişiye istihdam sağlanabilirdi.

KKM YÜKÜ TAMAMEN MERKEZ’E YÜKLENDİ

Başlangıçta Hazine ve Merkez Bankası arasında bölüşülen KKM yükü, 2023 ortasından itibaren tamamen Merkez Bankası’na devredildi. Hazine, 2022 ve 2023 yıllarında 152 milyar TL ödeme yaparken, TCMB toplamda 1.1 trilyon TL’yi aşkın bir ödeme gerçekleştirdi.

"NAS" DİYE ÇIKILAN YOLUN AĞIR BEDELİ

Ekonomistler, düşük faiz politikasına "nas var" gerekçesiyle başlanmasının ardından, döviz kurundaki dalgalanmayı önlemek için getirilen KKM sisteminin, Türkiye ekonomisine uzun vadeli yapısal bir yük getirdiğini savunuyor. Faizlerin rasyonel seviyede tutulması halinde, bu sistemin gereksiz olabileceği vurgulanıyor.