Nadir görülen bir kozmik tekrar: PSZ2 G181 sistemi ikinci kez çarpışıyor

PSZ2 G181 adı verilen galaksi kümesi sistemindeki tekrarlayan çarpışma, astronomlara evrende nadiren gözlemlenen eşsiz bir fırsat sunuyor.

SIRADIŞI BİR KOZMİK ÇATIŞMA

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) aktardığına göre, galaksi kümeleri arasındaki devasa çarpışmalar zaten ender rastlanan olaylar arasında yer alırken, bu tür olayların tekrar etmesi çok daha olağandışı bir durum olarak değerlendiriliyor. The Astrophysical Journal dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, PSZ2 G181’i oluşturan kümelerin ikinci bir çarpışma sürecine girdiğini ortaya koydu. Sistemin toplam hacminin, daha önceki benzer birleşik galaksi kümelerine kıyasla olağandışı şekilde düşük olması ise bu gözlemi daha da dikkat çekici hale getiriyor.

İLK ÇARPIŞMANIN İZLERİ GÖZLEMLENDİ

NASA’nın daha önceki açıklamalarına göre, sistemdeki ilk çarpışmaya dair ipuçları yıllar önceki radyo gözlemleriyle saptanmıştı. Bu gözlemler, PSZ2 G181’in dış kenarlarında, büyük olasılıkla ilk çarpışmanın sonucu olarak ortaya çıkan kavisli radyo dalgaları tespit etmişti. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Andra Stroe liderliğindeki ekip, NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi ve ESA’nın XMM-Newton verilerini analiz ederek, önceki çarpışma sırasında oluşmuş bir soğuk gaz köprüsünü ortaya çıkardı. Bu yapı, iki galaksi kümesini birbirine bağlayan ve gazın sürüklenmesiyle meydana gelen bir tür köprü görevi görüyor.

YENİDEN BİRLEŞME YAKLAŞIYOR

Yapılan incelemeler, bu iki kümenin yaklaşık bir milyar yıl boyunca birbirinden 11 milyon ışık yılı uzaklaştıktan sonra şimdi yeniden çarpışma rotasına girdiklerine işaret ediyor. Araştırma ekibi, önceki çarpışma doğrultusuyla aynı hatta konumlanan üç yeni şok cephesini tespit etti. Bu, yaklaşmakta olan ikinci bir çarpışmanın ön sinyali olabilir. Bu tür tekrarlayan çarpışmalar, özellikle az bilinen ve düşük kütleye sahip galaksi kümelerinin dinamik yapısını anlamada bilim insanlarına önemli bilgiler sağlama potansiyeli taşıyor.