Merz’den Türkiye’ye "Stratejik Ortaklık" Vurgusu

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, göreve gelmesinin ardından Türkiye'ye düzenlediği ilk ziyarette Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi. İki lider, görüşme sonrası yaptıkları ortak basın toplantısında Türkiye ile ilişkilerin potansiyelini ve geleceğini değerlendirdi.

MERZ’DEN "DEVASA POTANSIYEL" VE "STRATEJIK ORTAKLIK" TEKLIFI

Başbakan Merz, basın toplantısında Türkiye ile ikili ilişkilerin "devasa" potansiyeline dikkat çekerek, "Gelin, gelecek aylar ve yıllarda bu potansiyeli daha iyi kullanalım" çağrısında bulundu. Türkiye'yi "çok yakın" bir şekilde Avrupa Birliği'nin yanında gördüklerini belirten Merz, Avrupa'ya giden yoldaki pürüzleri birlikte kaldırmak istediklerinin altını çizdi.

Merz’in konuşmasındaki en dikkat çekici nokta, özellikle jeopolitik zorluklar karşısında Türkiye ile stratejik ortaklık ve iş birliğinin derinleştirilmesi vurgusu oldu. Merz, büyük güçlerin siyaseti etkilediği bu dönemde Almanlar ve Avrupalılar olarak stratejik ortaklıkları geliştirmeleri gerektiğini belirterek, "Bu mevzuda Türkiye ile iyi ve derin bir ortaklık kurmaktan başka bir yol yoktur" diye konuştu. Bu iş birliğini güvenlik, dış politika ve ekonomi alanlarında derinleştirmeyi hedeflediklerini ifade etti.

"STRATEJIK ORTAKLIK TANIMSIZ, MERZ TOPU ANKARA'YA ATTI"

Merz'in bu açıklamaları, Alman basınında Türkiye-Almanya ilişkilerine "yeni bir harmoni kazandırmak" isteği olarak yorumlanırken, bunun AB üyeliğine alternatif bir "stratejik ortaklık" formatı mı olduğu sorusunu da beraberinde getirdi.

SWP ve CATS Türkiye Uzmanı Dr. Yaşar Aydın’a göre, Merz’in dile getirdiği stratejik ortaklığın içeriği şu an için tanımsızdır ve iki taraf da bunu farklı şekillerde anlayabilir. Aydın, "Merz, Türkiye ile iş birliğini artırmak istiyor. Özellikle de bunu güvenlik ve savunma sanayii alanında derinleştirmek istiyor. Ayrıca, jeopolitik sınmalara karşı birlikte hareket arzusu var. Bu alanlarda iş birliğini derinleştirmek istiyor, bunu da stratejik iş birliği olarak kodluyor" değerlendirmesinde bulundu.

Dr. Aydın, Merz'in bu açıklamalarıyla "Bu işin önündeki engel biz değiliz artık" dediği şeklinde yorumluyor ve Merz'in "topu Ankara'ya attığını" belirtiyor. Türkiye'nin jeopolitik önemi artsa da AB'nin Kopenhag kriterlerinden vazgeçmesinin mümkün olmadığını ekliyor.

AB ÜYELIĞI VE KOPENHAG KRITERLERI

Merz'in stratejik iş birliği vurgusu, Almanya'daki Hristiyan Birlik partilerinin (CDU/CSU) Türkiye'nin AB üyeliğine başından beri çekimser yaklaşımını hatırlattı. CDU’nun eski lideri Angela Merkel, daha önce AB üyeliğine alternatif olarak "imtiyazlı ortaklık" önermişti.

Merz de konuşmasında, Türkiye ile göç, ekonomi ve güvenlik konularındaki iş birliğinin altını çizmekle birlikte, AB üyeliği konusundaki temel şartı hatırlattı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu sorusuna verdiği yanıtta Merz, Türkiye'nin Kopenhag kriterlerini henüz yerine getirmediğini vurguladı:

"AB'ye giden yol Kopenhag Kriterlerinden geçmektedir, Türkiye'de hukukun üstünlüğü ve demokrasi konularında beklentileri karşılamayan kararlar alındı."

ALMANYA'DAKI ELEŞTIRILER

Almanya kamuoyunda ise Merz'in Türkiye'ye yaklaşımına yönelik eleştiriler dile getirildi. Alman-Türk Parlamenterler Grubu Başkanı Serdar Yüksel (SPD), Merz'in AB ile yakınlaşma sözü verirken; "siyasi tutuklular, basın özgürlüğüne yönelik baskılar ve Ekrem İmamoğlu gibi muhalif figürlerin tutuklanması" mevzularında "tek bir laf etmemesini" eleştirdi. Yüksel, bunun Türkiye'ye "yanlış bir sinyal" gönderdiğini savundu.