Marco Rubio imzaladı: HTŞ Terör Örgütü statüsünden çıkarıldı

ABD Dışişleri Bakanlığı’na ait 23 Haziran tarihli karar Rubiо imzasını taşırken, Adalet ve Hazine Bakanlıkları'yla yapılan istişareler sonucu alındı. Bu karar, Trump yönetiminin Suriye yaptırımlarını yeniden değerlendirme sürecinin bir parçası olarak, Sezar Yasa’sı uygulamasının askıya alınmasına yönelik hamlesiyle parallel gerçekleşti .

DİPLOMATİK VE YAPTIRIM BOYUTU

Trump, 30 Haziran’da yayımladığı bir yürütme emriyle Suriye’ye ilişkin ulusal acil durum ilanını kaldırarak Sezar yaptırımlarının çoğunu feshetti; HTŞ statüsü de bu kararlarla bağlantılı olarak yeniden değerlendirildi . Ayrıca ABD Hazine Bakanlığı, yönetimin talebiyle 180 günlük geçici yaptırım muafiyeti (GL25) çıkarmış, böylece Suriye hükümeti, Merkez Bankası ve devlet şirketleriyle iş yapabilme imkânı bölüm bölüm tanınmıştı .

HTŞ’NİN DEĞİŞİMİ VE YENİDEN YERLEŞİM

HTŞ, kendini eski El-Kaide bağlantılarından ayırarak yeni rolünü politik bir aktör olarak tanımlıyor. Lideri Ahmed al‑Sharaa’nın Suriye cumhurbaşkanığı görevine gelmesiyle birlikte HTŞ, Şam, İdlib ve Halep’teki kontrolü sağlamlaştırmış ve Suriye’nin yeniden inşasında aktif oyuncu konumuna yükselmiştir . Şaraa ve Trump’ın Mayıs’taki Riyad görüşmesi, bu yeniden yapılandırmanın diplomatik onay süreci açısından dönüm noktası oldu .

BÖLGESEL GÜVENLİK VE TERÖRİZM RİSKLERİ

HTŞ’nin listeden çıkarılması, ABD’nin Suriye politikasında radikal bir değişim ve yeniden yapılanma niyeti olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda, İslam Devleti (IŞİD) gibi terör örgütlerinin bu boşluklardan faydalanma riski artıyor; zira güvenlik boşlukları, bölgede saldırılar ve propaganda potansiyeli barındırmakta . ABD Savunma ve istihbarat yetkilileri, HTŞ ile kontrol-iş birliğini artırmak suretiyle IŞİD'in yeniden güç kazanmasının önüne geçmeye çalıştıklarını belirtiyorlar .

ULUSLARARASI TEPKİ VE DİPLOMASİK GELİŞMELER

• Türkiye ve Rusya: Türkiye’nin savunma istihbarat birimi MIT’in yetkilileri, Şam’da HTŞ ile temaslarda bulunmuştu. Rusya da HTŞ’nin el-Kaide’den kopuşunu dikkate alarak yeniden tanım arayışına girmiş durumda .

• AB, İngiltere, Kanada: Daha temkinli bir yaklaşım benimseyerek, HTŞ’nin somut adımlar ve eylemlerle güven tazelemesi gerektiğini vurguluyor .

• İsrail: HTŞ’nin hâlâ bazı militan gruplarla ideolojik yakınlığını koruduğunu belirterek, stratejik olanakları sorguluyor; özellikle kimyasal veya kitle imha kapasitesi üzerindeki kontroller kritik önem taşıyor .

ABD’nin HTŞ’yi terör örgütü listesinden çıkarma hamlesi, Suriye politikası açısından kapsamlı bir dönüşümü işaret ederken; bu stratejik adım, bölgesel istikrar, terörle mücadele ve diplomatik normalleşme açısından yeni tartışmaları beraberinde getirecek.