Lloyd George’un Stratejik Yanlışı: Yunan Ordusuna Fazla Güvendiler, Türkler Kenetlendi

1916-1922 yılları arasında İngiltere Başbakanı olan Lloyd George’un, Osmanlı topraklarını parçalama politikasının en önemli aktörlerinden biri olduğu biliniyordu. Arşiv belgeleri, George’un kendi Genelkurmayının iki yıl süren uyarılarına rağmen Yunan işgalini desteklemekte ısrar ettiğini ortaya koyuyor. İngiliz Genelkurmay Başkanı Mareşal Henry Wilson, Yunan ordusunun İzmir’i işgalini "çılgınlık" olarak nitelendirmiş ve "aptalca bir işe kalkışıldı" yorumunu yapmıştı. Savaş Bakanı Churchill ise Yunan girişimini "ölümcül bir adım" olarak değerlendirmişti.

TÜRKLER KENETLENDİ

Belgelerde, İzmir’in işgali sürerken İngiliz istihbaratının Samsun’a çıkan Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele’yi yakından izlediği vurgulanıyor. 18 Kasım 1919 tarihli ilk kapsamlı raporda Türk Milli Hareketi’nin amaçları ve gelişimi detaylı biçimde analiz edilmiş. 1 Haziran 1920 tarihli rapor ise, "Barış antlaşmasının konuşulan detayları Türkiye’de halkı kenetlemiştir ve halk, Yunan saldırganlığına direnmek için her şeyi yapacaktır" ifadesiyle dikkat çekiyor.

VENİZELOS VE LOYD GEORGE

İngiliz Genelkurmay Başkanı Wilson’ın günlüğünde, Venizelos’un Lloyd George’u sürekli yanıltması ve Başbakan’ın da danışmanlarının uyarılarını görmezden gelmesi öne çıkıyor: "Defalarca belirttiğim gibi, uyguladığımız politikaların elimizdeki mevcut kuvvetle orantılı bir yanı yok… Venizelos, Lloyd George’a hesapsızca her şeyi yapabileceğini vaat ediyor ve Lloyd George buna inanıyor."

MUSTAFA KEMAL’İN KARARLILIĞI

Belgelerde, General Harington’ın Mustafa Kemal Paşa için söyledikleri de yer alıyor: "Mustafa Kemal, neden dursun ki? Durmayacak. Sadece Türkiye’nin kurtarıcısı olmayı ve yüksek bir mevkii elde etmeyi hedeflemektedir." Bu ifadeler, Türk liderinin kararlılığı ve bağımsızlık mücadelesine olan inancını gösteriyor.

TÜRK ORDUSUNUN BAŞARISI ÖVÜLDÜ

1921 yazındaki Yunan taarruzu öncesinde İngiliz Genelkurmayı, Yunan ordusunun sınırlı başarılar elde edebileceğini ama kesin bir zafer kazanamayacağını Kabine’ye rapor etmişti. Lloyd George ise bu uyarıları dikkate almadı ve Yunan ordusunun Kütahya-Eskişehir’deki geçici başarısının ardından alaycı bir mektup yazdı. Sakarya Zaferi sonrası raporlarda ise Türk ordusunun kararlılığı ve moral üstünlüğü övülüyor: "Sayısal üstünlükten daha önemli olan şey, Türk komuta kademesinin kararlılığı ve tecrübesinin yanında ordunun yükselen moralidir."

YUNANLARIN BAŞARISI İMKÂNSIZDI

Araştırmanın en çarpıcı sonucu, İngiliz Genelkurmayının neredeyse her aşamada doğru öngörülerde bulunmasına rağmen Başbakan Lloyd George’un uyarıları sistematik olarak görmezden gelmesi. Belgeler, İzmir işgalinin felaket olacağını, Yunan ordusuna güvenilmemesi gerektiğini ve Türk direnişinin güçlendiğini defalarca ortaya koyuyor.