Kutuplar eriyor, "zombi virüsler" uyanıyor: Yeni pandemiler dünya gündeminde

Küresel ısınmanın etkisiyle eriyen buzlar, binlerce yıl donmuş kalan ve "zombi" virüsler olarak bilinen mikropların doğaya yayılmasına yol açıyor. 2014 yılında Sibirya permafrost’undan alınan örneklerde, hâlâ canlı hücreleri enfekte edebilen antik virüsler tespit edilmişti. 2023’te ise 48 bin 500 yıl boyunca donmuş kalan bir amip virüsü başarıyla canlandırıldı ve aynı yıl Çin’deki bir buzulda, daha önce hiç keşfedilmemiş 1.700 antik virüs ortaya çıktı.

Bilim insanları, bu antik virüslerin doğaya salınmasının potansiyel tehditler oluşturduğuna dikkat çekiyor. Bunlar, zoonotik hastalıklar olarak hayvanlardan insanlara sıçrayabilir ve daha önce karşılaşmadığımız mikroplar olduğu için insan bağışıklık sistemi için büyük bir risk taşıyor. 2016'da Sibirya'da bir hayvan leşinin serbest bıraktığı şarbon sporları, bir çocuğun ölümüne ve birçok kişinin hastaneye kaldırılmasına yol açmıştı.

Zombi virüslerinin en büyük tehlikesi, hayvanları enfekte ederek insanlara geçebilme ihtimalleri. Ayrıca, Kuzey Kutbu gibi sınırlı sağlık altyapısına sahip bölgeler, bu virüslerin yayılması durumunda ciddi bir salgının başlangıç noktası olabilir. Dr. Khaled Abass, "Kuzey Kutbu'ndaki tehditler sadece o bölgede kalmaz" diyerek, bu mikropların küresel bir boyuta ulaşabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Bu virüslerin çoğu, hayvanlar ve insanlar arasında geçiş yapabilecek özelliklere sahip. 27 bin yıl öncesine ait donmuş bir Sibirya kurdunun bağırsaklarında tespit edilen virüs, laboratuvar ortamında hâlâ amipleri öldürebiliyor. Bilim insanları, her yıl milyonlarca mikrobin eriyen buzlarla birlikte doğaya karıştığını ve bunların küçük bir kısmının bile büyük çaplı sonuçlara yol açabileceğini söylüyor.

Zombi virüsleri ve küresel ısınmanın etkileri, gelecekteki pandemilere dair ciddi bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor.