Kredi kartıyla alışverişte yeni dönem gündemde: Komisyonlara sınır geliyor

Kredi kartı ve banka kartıyla yapılan ödemelerin giderek yaygınlaşmasıyla işletmelerin ödediği POS komisyonları yeniden gündeme geldi. CHP Burdur Milletvekili İzzet Akbulut tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan kanun teklifiyle, kartlı ödemelerde uygulanan komisyon oranlarının sınırlandırılması istendi.

Teklifin yasalaşması halinde geleneksel mahalle esnafının POS komisyonlarından tamamen muaf tutulması, diğer esnaf ve sanatkârlar ile büyük işletmeler için ise farklı oranlarda üst sınır uygulanması planlanıyor.

MAHALLE ESNAFINA KOMİSYON MUAFİYETİ ÖNERİSİ

Kanun teklifinin gerekçesinde, kartlı ödeme sistemlerinin günümüzde ticaretin ayrılmaz bir parçası haline geldiği belirtildi. Nakit kullanımının azalması nedeniyle işletmelerin POS cihazı kullanmak zorunda kaldığına dikkat çekilirken, bankalar ve ödeme kuruluşları tarafından alınan komisyonların özellikle küçük işletmeler açısından ciddi bir maliyet oluşturduğu ifade edildi.

Yüksek enflasyonun yanı sıra kira, enerji ve personel giderlerindeki artış ile finansmana erişimde yaşanan zorlukların esnaf üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekilen gerekçede, kartlı satışlardan alınan komisyonların işletmelerin kâr marjlarını azalttığı savunuldu.

"KÜÇÜK ESNAF DÜŞÜK KÂR MARJLARIYLA ÇALIŞIYOR"

Teklifin gerekçesinde özellikle çay ocakları, kahvehaneler, berberler, kuaförler, terziler, tostçular, mahalle bakkalları ve manavlar gibi küçük işletmelerin düşük kâr marjlarıyla faaliyet gösterdiği vurgulandı.

Bu işletmelerin çoğunlukla düşük tutarlı satışlar gerçekleştirmesine rağmen kartlı ödeme işlemlerinde finansal maliyetlere katlanmak zorunda kaldığı belirtilerek şu değerlendirmeye yer verildi:

“Günlük birkaç bardak çay, bir saç tıraşı veya küçük tutarlı bir gıda satışından dahi bankalar tarafından komisyon alınması, sosyal devlet ve ekonomik adalet ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.”

POS KOMİSYONLARINA ÜST SINIR TALEBİ

TBMM'ye sunulan teklifle kartlı ödeme işlemlerindeki komisyon oranları için üç farklı uygulama öngörülüyor.

Buna göre geleneksel mahalle esnafının POS komisyonundan tamamen muaf tutulması istenirken, diğer esnaf ve sanatkârlar için uygulanabilecek azami komisyon oranının yüzde 0,50 ile sınırlandırılması teklif edildi. Esnaf kapsamı dışında kalan diğer işletmelerde ise üst sınırın yüzde 0,75 olması istendi.

Teklif ayrıca bankaların farklı isimler altında ek ücret tahsil etmesinin önüne geçilmesini ve belirlenen komisyon sınırlarının hem tek çekim hem de taksitli alışverişlerde uygulanmasını öngörüyor.

"SİSTEMİN MALİYETİ YALNIZCA ESNAFA YÜKLENMEMELİ"

Kanun teklifinin gerekçesinde, POS cihazlarının yaygınlaştırılmasının kamu politikalarıyla teşvik edildiği ancak sistemin maliyetinin büyük ölçüde işletmeler tarafından karşılandığı ifade edildi.

Kartlı ödeme sistemleri sayesinde bankaların işlem hacmini artırdığı, mevduat topladığı ve finansal gelir elde ettiği belirtilerek, sistemin mali yükünün yalnızca esnaf tarafından karşılanmasının hakkaniyetli olmadığı savunuldu.

TÜKETİCİ FİYATLARINA DA YANSIMASI BEKLENİYOR

Teklifin yasalaşması halinde düzenlemenin özellikle küçük işletmelerin maliyetlerini azaltması hedefleniyor. POS komisyonlarındaki düşüşün kayıtlı ekonomiyi desteklemesi, kartlı ödeme kullanımını artırması ve işletmelerin maliyetlerinde yaşanacak azalmanın tüketici fiyatları üzerindeki baskıyı hafifletmesi bekleniyor.