Korkulan olmadı: Yapay zekaya maruz mesleklerde istihdam arttı

Son yıllarda teknoloji liderleri ve ABD Merkez Bankası (Fed) raporları, yapay zekanın iş gücü üzerindeki tehditlerine sıkça dikkat çekmişti. Ancak Vanguard tarafından yapılan yeni analiz, bu endişelerin en azından kısa vadede abartıldığını gösteriyor. Araştırmaya göre, yapay zekâ otomasyonuna yüksek derecede maruz kalan mesleklerde istihdam, 2023 ortasından 2025 ortasına kadar olan dönemde yüzde 1,7 arttı. Bu oran, 2015-2019 dönemindeki yüzde 1’lik artışın da üzerine çıktı.

140 MESLEK MERCEK ALTINA ALINDI

Vanguard’ın çalışmasında ofis memurları, insan kaynakları asistanları, hukuk katipleri, veri bilimcileri ve daktilograflar dahil yaklaşık 140 meslek incelendi. Bu alanlar, yapay zekanın teorik olarak yüksek özerklikle yerine getirebileceği görevlerin çalışma saatlerindeki payının en fazla olduğu meslek grupları olarak tanımlanıyor. Beklentilerin aksine, bu mesleklerde daralma değil, büyüme yaşandığı görüldü.

REEL ÜCRETLERDE ÇARPICI SIÇRAMA

Araştırma, ücretler konusunda da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Yapay zekaya yüksek maruziyeti olan mesleklerde reel ücret artışı, pandemi öncesi dönemde yüzde 0,1 seviyesindeyken, Kovid sonrası dönemde yüzde 3,8’e yükseldi. Buna karşılık, yapay zekaya daha az maruz kalan mesleklerde reel ücret artışı yalnızca yüzde 0,7 ile sınırlı kaldı.

“YAPAY ZEKANIN ETKİSİ ŞİMDİLİK ABARTILIYOR”

Vanguard analizinde, yapay zekanın iş yapma biçimlerini dönüştürmeye başladığı kabul edilse de, son dönemde yaşanan istihdam yavaşlamasında teknolojinin rolünün abartıldığı değerlendirmesi yapıldı. Bu bulgular, sıkça dile getirilen “kitlesel işsizlik” senaryolarıyla çelişiyor.

GENÇ ÇALIŞANLAR İÇİN ALARM YOK

Yapay zekanın özellikle giriş seviyesi çalışanlar üzerindeki etkisi de analiz edildi. Vanguard’ın yönettiği yaklaşık 5 milyon kişilik 401(k) emeklilik planı verilerine göre, 21-25 yaş arası çalışanların sisteme katılım oranında kayda değer bir düşüş yaşanmadı. Bu durum, genç çalışanlar üzerinde belirgin bir baskı oluşmadığını gösteriyor.

FED RAPORLARI TEMKİNLİ OLUNMASI GEREKTİĞİNİ SÖYLÜYOR

Buna karşın bazı Fed raporları, yapay zekanın belirli alanlarda etkisini göstermeye başladığını ortaya koyuyor. Kasım ayında yayımlanan Fed Bej Kitap raporunda, bazı şirketlerin giriş seviyesi pozisyonları doldurmaktan kaçındığı ve mevcut çalışanların artan verimliliği nedeniyle yeni işe alımların durdurulduğu örnekler yer aldı. Cleveland Fed ise bir üretici firmanın otomasyon nedeniyle ofis personelini yüzde 15 azalttığını bildirdi.

UZUN VADEDE RİSK ARTIYOR

Uzmanlara göre yapay zekanın bugün sınırlı etki yaratmasının temel nedenlerinden biri, modellerin hâlâ hata ve “halüsinasyon” gibi sorunlarla karşı karşıya olması. Ancak uzun vadede risklerin artabileceği uyarısı yapılıyor. Vanguard, müşteri hizmetleri temsilcileri, veri bilimcileri ve hukuk asistanları gibi bazı mesleklerde insan emeğine olan talebin zamanla azalabileceğini öngörüyor. İlginç biçimde, yapay zekaya en fazla maruz kalan meslekler arasında ekonomistlerin de yer aldığı belirtiliyor.