Konut satışları artıyor ama gerçek alıcı yok: Kredi krizi piyasayı kilitledi

Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı son konut satış istatistikleri, rakamsal olarak yukarı yönlü bir tabloyu ortaya koydu. Ancak sektördeki oyuncular, bu artışın sağlıklı bir talep dönüşünü yansıtmadığını; kredi kanallarının tıkalı olması nedeniyle gerçek alıcıların piyasadan dışlandığını vurguluyor.

Tabloyu değerlendiren Gayrimenkul Uzmanı Nilüfer Uysal, satışlardaki yükselişin önemli bir bölümünün kredi kullanılmadan yapılan işlemlerden geldiğini belirtti. Uysal’a göre, “İpotekli satışlar tarihsel ortalamaların oldukça altında. Krediyle konut alabilen hane sayısı ciddi biçimde azaldı; bu da gerçek talebi bastırıyor.”

İNŞAAT BÜYÜDÜ AMA SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ?

Ekonomik büyüme verilerinde üçüncü çeyrekte inşaatın pozitif katkı verdiğine dikkat çekilirken, Uysal bu etkinin yeni yatırımlardan ziyade geçmişte başlanan projelerin tamamlanmasından kaynaklandığını söyledi. “Bu katkı kalıcı bir ivmeye işaret etmiyor; yeni arz ve uygun finansman olmadan uzun vadeli toparlanma mümkün değil” değerlendirmesini yaptı.

KREDİYE ERİŞİM EN BÜYÜK ENGEL

Piyasanın kilit başlığının kredi koşulları olduğuna işaret eden Uysal, yüksek faizler ve bankaların sıkı politikalarının alımı zorlaştırdığını kaydetti. Aylık faizlerin yüzde 2,60–3,30 bandında seyrettiğini belirten Uysal, 1 milyon TL krediye 120 ay vadede 3,5–4 milyon TL geri ödeme planlarının alım gücünü erittiğini ifade etti.

TOKİ’NİN ETKİSİ SINIRLI

Kamunun sosyal konut hamlelerinin önemine vurgu yapan Uysal, TOKİ projelerinin dar ve orta gelirli kesimler için destekleyici olduğunu ancak piyasanın tamamını dengeleyecek ölçeğe sahip olmadığını söyledi. “Özel sektörün üretim iştahı ve finansmana erişimi olmadan yapısal sorun çözülmez” dedi.

FİYAT–GELİR MAKASI AÇILIYOR

“Konut balonu” tartışmalarına da değinen Uysal, fiyatların uzun süredir gelir artışının üzerinde seyrettiğini vurguladı. “Konut barınma ihtiyacından çok yatırım aracına dönüşüyorsa bu sadece ekonomik değil, sosyal bir sorun haline gelir” uyarısında bulundu.

ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE NE BELİRLEYİCİ OLACAK?

Uzmanlara göre piyasayı belirleyecek başlıklar; kredi koşullarında olası gevşeme, yeni konut ve arsa üretimi ile hane gelirlerini destekleyecek politikalar olacak. Uysal, “Rakamların yükselmesi tek başına yeterli değil; konutun yeniden erişilebilir olması şart. Aksi halde satışlar artsa da sorun derinleşir” diyerek bütüncül politika ihtiyacının altını çizdi.