Komşuda 710 Bin Yıllık Yanardağ Uyandı: Taftan’da Zirve 9 Santimetre Yükseldi

İran’ın güneyinde yer alan ve yaklaşık 710 bin yıl boyunca sönmüş olduğu düşünülen Taftan Yanardağı, son uydu gözlemlerine göre yeniden hareketlenmeye başladı. Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, volkanın zirvesine yakın bölgede zemin Temmuz 2023 ile Mayıs 2024 arasında 9 santimetre yükseldi. Bu ölçüm, yüzeyin altındaki gaz basıncının arttığını ve yanardağın artık "uyuyan" bir volkan olarak sınıflandırılması gerektiğini gösteriyor.

BİR PATLAMA BEKLENİYOR MU?

Araştırmayı yürüten Dr. Pablo González, yakın zamanda bir patlama beklenmediğini ancak artmakta olan gaz basıncının yüzeye çıkmak zorunda olduğunu vurguladı. "Bu basınç ya sessiz bir şekilde ya da şiddetli bir patlamayla dışa çıkabilir" dedi. Yanardağ, sülfür kokulu gazlar yayan fumarol bacalarına sahip olsa da insanlık tarihi boyunca herhangi bir patlama kaydedilmedi.

UYDULAR VE YEREL GÖZLEMLER DE DOĞRULUYOR

Araştırma ekibi, Avrupa Uzay Ajansı’nın Sentinel-1 uydusu aracılığıyla Taftan’daki değişimi tespit etti. 2023 yılında sosyal medyada gaz sızıntısı paylaşımları dikkat çekmişti. Gazların kokusu ortalama 50 kilometre uzaklıktan hissedilebiliyor. Doktora öğrencisi Mohammadhossein Mohammadnia, zirveye yakın bölgedeki yükselmenin kaynağının 490 ila 630 metre derinlikte olduğunu tespit etti.

GAZ BASINCI MI, MAGMA HAREKETİ Mİ?

Bilim insanları, bu şişmenin depremler veya yağışlarla açıklanamayacağını belirtti. Volkanın 3,5 kilometre derinlikteki ana magma haznesinin bu yükselmede etkili olmadığı saptandı. Araştırmacılar iki olasılık üzerinde duruyor: hidrotermal sistemde gaz basıncının artması ya da az miktarda magmanın yukarı hareket ederek kaya çatlaklarındaki basıncı artırması. Her iki durumda da yüzeyde yavaş ama ölçülebilir bir şişme gözlendi.

BİLİM İNSANLARINDAN UYARI

Dr. González, araştırmanın "panik yaratmak için değil, yetkililere uyarı amacıyla" yapıldığını vurguladı. Yetkililere, yanardağın düzenli olarak izlenmesi için kaynak ayırmaları tavsiye edildi.