KDK'den plastik yerine kağıt ve bez çanta satan zincir marketlere uyarı

KDK'nin kararına temel oluşturan olayda, bir tüketicinin zincir marketten plastik poşet istemesi üzerine, marketin sadece kağıt ve bez çanta satışı yaptığını öğrenmesiyle şikayette bulunduğu belirtildi. Tüketici, bu durumun Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın "satış noktalarının yükümlülükleri" başlıklı 8. maddesine aykırı olduğunu ifade ederek marketlerin denetlenmesini ve gerekli işlemlerin yapılmasını talep etti.

KDK, bunun üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na "zincir marketlerde yasal yükümlülüklere aykırı olarak plastik poşet satışı yapılmamasının idari denetim kapsamına alınarak gerekli yaptırımların uygulanması" yönünde tavsiyede bulundu.

UYGULAMA EKONOMIK KÜLFETE VE DAYATMAYA NEDEN OLUYOR

KDK'nin kararında, ilgili Usul ve Esaslar'ın, market veya mağazaların plastik poşet satışını tamamen ortadan kaldırarak sadece "kağıt, file ve bez" gibi daha pahalı alternatifleri sunmasına izin vermediği açıkça belirtildi. Kararda şu ifadeler yer aldı:

"Zincir marketin söz konusu uygulaması, tüketiciye seçim hakkı tanımamakla birlikte piyasaya dayalı çevre koruma mekanizmalarının esas amacı olan davranışsal dönüşümü değil, zorunlu ve ekonomik külfet yaratan bir dayatma ortaya çıkarmaktadır. Özellikle plastik poşetlerin belirli bir ücret karşılığı sunulması yönündeki yasal düzenleme, tüketiciyi bilinçlendirmeyi ve tercihini çevre dostu yönde şekillendirmeyi amaçlarken, poşete nazaran daha yüksek ücret karşılığı yalnızca kağıt torba sunulması suretiyle tüketiciye seçenek bırakılmaması, düzenleyici hükümlerin özüne ve ruhuna aykırıdır. Plastik poşet tedarik ve satışının yeniden sağlanması, buna paralel olarak da alternatif taşıma ekipmanlarının da sunulmaya devam edilmesi gereklidir."

Kararda son olarak, "Zincir marketlerin çevreyi koruma gerekçesiyle plastik poşet satışını tamamen kaldırarak yalnızca alternatif torba satışı yapmasının bir yandan mevzuatla getirilen plastik poşet bulundurma yükümlülüğünün ihlaline neden olduğu, diğer yandan tüketici hakları ve ekonomik yükümlülük dengesi açısından hukuka ve hakkaniyete uygun olmaması sebebiyle zincir market tarafından yapılan uygulamanın idari denetim kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır" ifadelerine yer verildi.