Kayıtdışılıkla Mücadele: GİB'den Yeni Nesil POS Cihazı ve E-Ticaret Düzenlemesi

Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), hem elden hem de sanal POS cihazları aracılığıyla yapılan ödemelerdeki kayıtdışılığı önlemek amacıyla yeni bir düzenleme hazırlığında. Bu kapsamda, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği taslağı hazırlandı. Düzenlemenin temel amacı, mal ve hizmet sunan mükelleflerin, kendilerine tahsis edilen ödeme sistemlerini başka mükelleflere kullandırmasının önüne geçmek.

YENI NESIL ÖDEME KAYDEDICI CIHAZLAR ZORUNLU HALE GELIYOR

Hazırlanan taslak yürürlüğe girdiğinde, perakende mal teslimi veya hizmet sunumu yapan mükellefler için bazı yeni zorunluluklar getirilecek. Buna göre, bu mükelleflerin EFT-POS özelliğine sahip yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanmaları gerekecek. Basit usule tabi olanlar ve toptancılar gibi belirli gruplar ise bu uygulamadan muaf tutulacak.

Yeni cihazlar, hem ödeme belgesini (slip) hem de mali belgeyi (fiş) tek bir belge halinde düzenleyebilecek. Bu sayede, belgeler arasındaki tutarsızlıkların önüne geçilerek mali kayıtların doğruluğu artırılacak.

KAYITDIŞILIĞIN ÖNÜNE GEÇILMESI HEDEFLENIYOR

Yeni düzenleme ile kayıtdışı işlemlerin önlenmesi hedefleniyor. Güncelleme ile birlikte, perakende satış yapan ve kapsam dışı olmayan mükelleflerin yeni nesil ödeme kaydedici cihaz ya da güvenli mobil ödeme sistemi kullanmaları zorunlu hale gelecek. Ayrıca, bu mükelleflerin başka şahıslara ait cihazları kullanmalarına veya seyyar EFT-POS verilmesine izin verilmeyecek.

Ödeme kabul eden cihazlardaki POS uygulamaları, yalnızca mükellefin kendi adına banka ya da ödeme hizmet sağlayıcısıyla yaptığı üye iş yeri anlaşması gereğince temin edilen cihaz veya uygulamalar olacak.

BAYILIK SISTEMI VE E-TICARETE İLIŞKIN YENI KURALLAR

Bayilik sistemi kapsamında olanlar için ise özel istisnalar düzenlenecek. Buna göre, bayilik veya benzer ticari ilişki içerisinde bulunan firmalar için, bayilere ait cihazlara ana firmaya ait finansal hesapların tanımlanmasına imkan tanınacak. Bu durumun sağlanabilmesi için ise Türkiye genelinde en az 30 bayi bulunması, geçerli bir bayilik sözleşmesi olması, slip bilgilerine ana firmanın bilgilerinin eklenmesi ve tüm tahsilatların Gelir İdaresi'ne bildirilmesi gibi belirli koşullar aranacak. Bu şartlar sağlandığı takdirde bayiye ait cihazlara ana firmaya ait POS uygulaması kurulabilecek.

Elektronik ticaret (e-ticaret) kapsamında bulunmayan işlemlerde sanal POS kullanımı kısıtlanacak. Öte yandan, e-ticaret yapan ve sipariş alan hizmet sağlayıcılar, aracı platformların konumlandırdığı sanal POS cihazlarıyla tahsilatlarını gerçekleştirebilecek.

Ödeme hizmet sağlayıcıları ve bankalar da bu yeni sistemin önemli aktörleri olacak. Mükelleflere doğru cihaz ve sistemleri sunmaktan sorumlu tutulacaklar.