Karanlık Madde Arayışı: Yerin 1 Kilometre Altında Kurulan Laboratuvar Faaliyete Hazır

Avustralya’da bir grup bilim insanı, evrenin en büyük gizemlerinden biri olan karanlık maddeyi tespit etmek amacıyla yeraltı laboratuvarının inşasını tamamlamak üzere. SABRE South adı verilen bu proje, Victoria eyaletindeki Stawell’de eski bir altın madeni içinde, yerin yaklaşık bir kilometre altında kuruluyor.

HEDEF: KARANLIK MADDE PARÇACIKLARI

Melbourne Üniversitesi ve ARC Centre of Excellence for Dark Matter Particle Physics tarafından yürütülen deney, WIMP (zayıf etkileşimli dev parçacıklar) olarak bilinen karanlık madde adaylarını tespit etmeyi amaçlıyor. Laboratuvarda, bu parçacıkların normal madde ile çarpıştığında oluşturabileceği çok küçük ışık parlamalarını algılayabilen özel sodyum iyodür kristalleri kullanılacak.

ÖZEL YALITIM VE SİNYAL ALGILAMA

Tesis, kalın kaya, çelik ve plastik katmanlarla çevrili. Bu olağanüstü yalıtım, kozmik ışınlar ve çevresel gürültüden koruma sağlayarak, neredeyse algılanamayacak kadar zayıf sinyallerin tespit edilmesine olanak tanıyor. Eğer bu sinyaller doğrulanırsa, fizik bilimi kökten değişebilir.

DAMA DENEYİNİ TEKRARLAMAK

Projenin başındaki fizikçi Phillip Urquijo, SABRE South’un 1998’de İtalya’daki Gran Sasso laboratuvarında yapılan DAMA deneyinin sonuçlarını yeniden test etmeyi hedeflediğini belirtti. Urquijo, "Bu deney, fizik alanımızın en gizemli sonuçlarından birini yeniden sınayacak" dedi.

Şu anda İtalya, İspanya ve Güney Kore’deki üç ayrı ekip, DAMA’nın gözlemlerini doğrulamaya çalışıyor. SABRE South ise Güney Yarımküre’de olması sayesinde, kuzeydeki laboratuvarlardan elde edilen verilerle karşılaştırma yaparak çevresel veya mevsimsel hataları elemeyi sağlayacak.

EVRENİN YÜZDE 75’İ GÖRÜNMEZ

ARC Karanlık Madde Parçacıkları Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Elisabetta Barberio, "Evrenin ortalama yüzde 75’i, ne görebildiğimiz ne de dokunabildiğimiz bir şeyden oluşuyor. Bu deney, evrenin büyük kısmının gerçekte neyden yapıldığını gösterebilir" dedi. Barberio’ya göre projenin başarısı, Avustralya’yı karanlık madde araştırmalarında dünya liderlerinden biri haline getirebilir.

BEŞ YILLIK GÖZLEM PLANLANIYOR

Ekip, veri toplamaya gelecek yıl başlamayı planlıyor. Phillip Urquijo, herhangi bir sinyali doğrulamak için en az beş yıl boyunca kesintisiz gözlem yapılması gerektiğini belirtti. Teorik fizikçi Nicole Bell ise projeyi "Yaşadığımız dünyayı gerçekten anlamamızı sağlayacak nihai arayış" olarak tanımladı.