Karanlık Enerji Araştırmasının sonuçları açıklandı

Karanlık Enerji Araştırmasının sonuçları açıklandı

7 ülkedeki 25 kurumdan 400'den fazla bilim insanının katıldığı Karanlık Enerji Araştırmasının (DES) sonuçları açıklandı.

Sonuçlar standart kozmolojik modelle uyumlu

Karanlık enerji araştırmasının açıklanan sonuçları, maddenin evren boyunca dağılma şeklinin, evrenin en güncel modeli olan standart kozmolojik modeldeki tahminlerle tutarlı olduğunu gösteriyor.

Fermilab bilim insanı Brian Yanny, "Karanlık enerji tarafından yönlendirilen maddenin büyük ölçeklerde dağılımı ve yapısı hakkında bildiklerimizi kısıtlama alanında DES, kozmik mikrodalga arka planından gelenlerle rekabet eden ve onları tamamlayan sınırlar elde etti" dedi.

DES, NSF'nin NOIRLab'ının bir bölümü olan Şili'deki Cerro Tololo Inter-Amerikan Gözlemevi'ndeki 4 metrelik Blanco teleskopu üzerindeki 570 megapiksellik Karanlık Enerji Kamerasını kullanarak gece gökyüzünü fotoğrafladı. Dünyanın en güçlü dijital kameralarından biri olan Karanlık Enerji Kamerası, özellikle DES için tasarlanmış ve Fermilab'da üretilip test edilmiştir. DES verileri, Urbana-Champaign'deki Illinois Üniversitesi'ndeki Ulusal Süper Bilgi İşlem Uygulamaları Merkezi'nde işlendi.

Galaksiler rastgele dağılmıyor

DES, karanlık maddenin dağılımını ve karanlık enerjinin etkisini ölçmek için iki ana fenomene dayanıyordu. Birincisi, büyük ölçeklerde, galaksiler uzayda rastgele dağılmamakta, daha ziyade karanlık maddenin yerçekimi nedeniyle ağ benzeri bir yapı oluşturmaktadır. DES, bu kozmik ağın evrenin tarihi boyunca nasıl geliştiğini ölçtü. Kozmik ağı oluşturan galaksi kümelenmesi, daha yüksek yoğunlukta karanlık maddeye sahip bölgeleri ortaya çıkardı.

İkincisi, DES, zayıf kütleçekimsel mercekleme yoluyla karanlık maddenin imzasını tespit etti. Uzak bir galaksiden gelen ışık, uzayda seyahat ederken, hem sıradan hem de karanlık maddenin yerçekimi onu bükebilir ve bu da galaksinin Dünya'dan görüldüğü gibi çarpık bir görüntüsüne neden olabilir. DES bilim insanları, uzak gökadaların görünen şekillerinin birbirleriyle ve görüş hattı boyunca yakındaki gökadaların konumlarıyla nasıl hizalandığını inceleyerek, evrendeki karanlık maddenin uzaysal dağılımını (ya da kümelenmesini) çıkardı.

Evrende karanlık enerji çoğunlukta

İnsanlığın bildiği, gözlemleyebildiği her türlü madde aslında evrende azınlık durumunda. Gözlemlenebilen maddenin evrendeki oranı sadece %5. Evrenin %25'i ise doğrudan gözlemleyemediğimiz, sadece kütleçekimsel etkilerinin farkına varabildiğimiz karanlık maddeden oluşmakta.

Evrenin kalan kısmı, yani yaklaşık olarak %70'i ise karanlık enerjiden oluşmakta. Karanlık enerji de tıpkı karanlık madde gibi gözlemlenemiyor ama evrenin genişlemesinde büyük bir rol oynadığı düşünülüyor. Şu an galaksilerin birbirinden uzaklaşıyor olması, evrenin genişlemekte olduğuna dair güçlü bir kanıt.

Karanlık enerjinin dağılımıyla ilgili oluşturulan modellerin standart kozmolojik modelle uyumlu olduğunun tespiti, karanlık enerjiye dair modellerin elini güçlendirmekte.

 

"Karanlık Enerji Araştırmasının sonuçları açıklandı" haberi, 12 Haziran 2021 tarihinde yazılmıştır. 12 Haziran 2021 tarihinde de güncellenmiştir.

Kaynak:Carnegie Mellon University

YORUM YAZ

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.