İzmirliler Dikkat! Tsunami Uyarı Sistemini İndirenler 30 Dakika Önceden Haberi Olacak!

Ege Denizi'nde 28 Ocak itibarıyla artan sismik hareketlilik sonucunda bugüne kadar 600'den fazla deprem meydana geldi.

İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü ve Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Ege Denizi'nde Santorini Adası çevresindeki deprem fırtınasını değerlendirdi.

"8,5 BÜYÜKLÜĞÜNE VARAN DEPREMLER OLMUŞ"

Prof. Dr. Sözbilir, "Her gün büyüklüğü 1 ila 5 arasında değişen ortalama 100 deprem oluyor. Santorini Adası, Yunanistan'ın başkenti Atina'dan başlayarak Milos, Santorini, Nysiros adalarını içine alacak şekilde bir yay geometrisi sunuyor ve Türkiye karası üstündeki Kula volkanlarına kadar uzanıyor," diyerek şöyle devam etti:

"Bu yay şeklindeki jeolojik ortama Güney Ege Volkanik Ada Yayı adı veriliyor. Bu volkanik ada yayının özelliği, günümüzde diri ve aktif olması. Ada yayının içindeki volkanik adaların önemli bir kısmı, son 10 bin yılda birkaç kez patlamış, püskürmüş, ardından tsunami, deprem ve can mal kaybına yol açmıştır. Bu volkanik etkinlik biter mi? Bunun yanıtı büyük resimde saklı. Ada yayının güneyinde Girit var. Girit'in güneyinde Afrika ile Ege-Anadolu levhasının jeolojik sınırını oluşturan devasa bir fay bulunuyor. Arnavutluk'tan güneydoğuya doğru ilerleyip bir yay şeklinde Yunanistan'ın güneyinden ve Girit Adası'nın güneyinden geçtikten sonra kuzeydoğuya yönelerek Rodos Adası'nın güneyinde Pliny-Strabo transform fayı ile birleşir. Bu fay üzerinde, geçmişte 8,5 büyüklüğüne varan mega depremler olmuştur."

"7,5 BÜYÜKLÜĞÜNE VARAN DEPREMLERI TETIKLEYEBILIR"

Son 20 yılda yapılan jeofizik çalışmalar, Santorini ve kuzeydoğusundaki Amorgos-Kolombo deniz altındaki volkanda magma faaliyetinin 2,8 kilometre derinliğe kadar yükseldiğini ortaya koydu. Prof. Dr. Sözbilir, "Bu alandaki kırık ve çatlak oluşumu yanı sıra diri faylar boyunca hidrotermal-jeotermal akışkanların sisteme katıldığını göstermektedir. Denizaltındaki bu tektono-magmatik faaliyetler belirli bir süre sonra kırık ve çatlaklar boyunca yeryüzüne ulaşarak volkanik bir faaliyete dönüşebilir. Tabii bu faaliyet geçmişte olduğu gibi 7,5 büyüklüğünde depremleri de tetikleyebilir," dedi.

TSUNAMI HATIRLATMASI

Prof. Dr. Sözbilir, geçmişte bu bölgede hem deprem hem de volkanik etkinliklerin yaşandığını belirterek, "Santorini, Milos ve Nysiros adalarında MÖ 1600'lerde, milattan sonra 1800'lerde ve 1950'de volkanik püskürmeler olmuş ve bu volkanik faaliyetler nedeniyle Yunan adalarında tsunami meydana gelmiştir. Can ve mal kaybı yaşanmıştır. Özellikle Türkiye'nin güneybatı kıyılarında - Kuşadası, Bodrum, Datça - tsunami yaşandığına dair kayıtlar vardır. MÖ 1600'lerde Santorini Adası'nda gerçekleşen volkanik faaliyetin külleri, Datça, Bodrum, Söke gibi kıyı bölgelerimizdeki genç birimler içinde bulunmuştur. Bu da böyle bir patlama olması durumunda volkan külleri Ege kıyılarına kadar ulaşabileceği anlamına gelir. Böyle bir durumda vatandaşlar, AFAD gibi kurumların vereceği bilgiler ve web sayfalarındaki yanardağ önlemleri hakkında bilgi sahibi olabilirler," dedi.

TSUNAMIDEN ÖNCE SMS GELECEK

Santorini Adası'nın kuzeyinde 1956 yılında 7,5 büyüklüğünde bir depremin olduğunu ve 13 dakika sonra 7 büyüklüğünde bir artçı şok yaşandığını belirten Prof. Dr. Sözbilir, "Bu depremler sonrasında Ege kıyılarımızda 1-2 metreye varan tsunamiden bahsedilmektedir. Böyle bir olayın gerçekleşmesi durumunda ciddi bir sorun yaşanacağını düşünmüyorum. Çünkü bu deprem modellenmiş durumda. Santorini civarında 7 büyüklüğünü aşan bir deprem olduğu anda, AFAD ve diğer sismoloji istasyonlarına bağlı sismometreler birkaç saniye içinde depremi algılar. AFAD sistemi, otomatik olarak çözümleyerek verileri tüm dünyaya açar. Eğer tsunami tehlikesi varsa, AFAD uygulaması yüklü olan tüm akıllı telefonlara mesaj gönderilir. Bu mesajdan yaklaşık 20-30 dakika sonra tsunami kıyılarımıza ulaşabilir. Bu süre içinde deniz kıyısından 4-5 kilometre karaya doğru ilerlediğimizde herhangi bir can kaybı yaşanmayacaktır. Belki kıyıdaki bazı binaları deniz suyu basacak, sonra geri çekilecektir. Bu nedenle AFAD, valilik gibi resmi makamların web sitelerini sürekli kontrol etmek ve AFAD uygulamasını tüm akıllı telefonlara yüklemek önemlidir," dedi.