İtalyan Modasında Kritik Dönemeç: Zanaatkâr Krizi ve Sürdürülebilirlik Baskısı

Venedik’te düzenlenen Sürdürülebilir Moda Forumu’nda konuşan uzmanlar, İtalyan modasının dünya sahnesindeki yerini koruyabilmesi için tedarik zinciri şeffaflığı ve sürdürülebilirliğin artık göz ardı edilemeyecek başlıklar olduğunu dile getirdi. Konferansın ana teması, ‘Made in Italy’ teriminin yeniden tanımlanması gerektiği yönündeydi.

GENÇLER GELENEKSEL ÜRETIMI TERCIH ETMIYOR: İŞGÜCÜ KRIZI BÜYÜYOR

İtalya'nın zanaatkârlık temelli üretim modeli, özellikle genç kuşaklar arasında karşılık bulmakta zorlanıyor. Mesleği öğrenmek için seneler süren çıraklık dönemleri, günümüzde gençler tarafınca cazip bulunmuyor ve modern gençlik daha hızlı kazanç yollarına yöneliyor. Napoli gibi kentlerdeki tarihi atölyeler, genç iş gücü eksikliğiyle mücadele ediyor. Giuseppe Attolini, gençlerin sektöre ilgisizliğini "Bir gelecek görmüyorlar, kimse de onlara sunmuyor" sözleriyle özetliyor. Elde dikilen bir ceketin 25 saat, bir takım elbisenin ise 33 saat sürdüğünü belirten Attolini, bu sorunun Toskana’daki deri fabrikalarından Piyemonte’deki yün dokumacılarına kadar ülkenin geneline yayıldığını kaydetti.

ÜÇ AYDA 1.035 FIRMA KAPANDI, SEKTÖR HACMI KÜÇÜLÜYOR

Confartigianato Imprese’nin verilerine göre, 2025’in ikinci çeyreğinde bin 35 giyim ve deri firması, azalan iş gücü sebebiyle kapandı. Sektör hacmi de daralmaya devam ediyor. 2023'te 104 milyar euro olan sektör hacmi, 2024’te 90 milyar euroya gerilerken, bu yıl 80 milyar euroya düşmesi bekleniyor.

Yapay zekâ teknolojilerinin yükselişi de sektörü zorluyor. ‘Made in Italy’nin gücü, bir tasarımcının dokunuşunu ve onunla kurulan kişisel ilişkiyi içeriyor. Ancak AI ile bu bağ giderek zayıflıyor. Buna rağmen bazı uzmanlar, daha önemli olanın "Made by Italians" kavramı olduğunu savunuyor. Federmoda Başkanı Simone Balducci, "Bir işi gerçek anlamda yapabilmek için 5 yıl, usta zanaatkâr olmak için ise 10 yıl gerekiyor" diyerek, insan faktörünün hâlâ teknolojiyle telafi edilemeyecek bir rol oynadığını belirtiyor.

SÜRDÜRÜLEBILIRLIK VE ŞEFFAFLIK ÇALIŞMALARI HIZ KAZANIYOR

Öte yandan, tedarik zinciri şeffaflığı ve sürdürülebilirlik çalışmaları hız kazanıyor. Confindustria Moda, firmaların doğrulanmasını sağlayacak dijital ve açık kaynaklı bir platform geliştirirken, Ulusal Moda Odası da şirketler için ortak sürdürülebilirlik kriterleri belirliyor. Parlamento ise bu kriterleri karşılayan şirketler için bir veri tabanı oluşturmayı planlıyor. Confindustria Moda Başkanı Luca Sburlati, "Sürdürülebilirlik bir maliyet değil, kimliğimizdir" diyerek, İtalyan modasının ama birlik, rekabetçilik ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle ayakta kalabileceğini altını çizdi.