İsviçre-türkiye arasında askerlik krizi büyüyor: Çifte vatandaşlar tehlikede

İsviçre ile Türkiye arasında 18 yıldır çözülemeyen çifte vatandaşların askerlik sorunu yeniden alevlendi. Türkiye’de mecburi askerlik yapmak istemeyip bedelli askerlik tercih eden gençlerle, Avrupa’daki iş ve oturum hakkını kaybetmemek için dövizle askerlik yapmak zorunda kalanlar aynı kapsama alınınca kriz derinleşti. Özellikle İsviçre’de yaşayan Türk gençleri, Türkiye’ye giriş yaptıklarında "asker kaçağı" gerekçesiyle gözaltına alınmaya başladı.

İsviçre’deki durum, Almanya veya Fransa gibi NATO üyesi ülkelerden farklı. Çünkü NATO üyesi ülkelerde yapılan zorunlu askerlik, Türkiye tarafından da tanınıyor. Ancak İsviçre NATO üyesi olmadığı için, burada askerlik yapan Türk gençleri Türkiye’de askerlikten muaf sayılmıyor. Bu nedenle birçok kişi, Türkiye’ye gitmeden önce konsolosluklardan askerlik durumuyla ilgili bilgi almadığı takdirde, riskle karşı karşıya kalıyor.

İsviçre hükümeti son olarak vatandaşlarına "Türkiye’ye gitmeden askerlik durumunuzu erteletin ya da konsolosluktan bilgi alın" uyarısında bulundu. Olası bir gözaltı ya da cezai işlemden korunmak için bu adımın hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.

İsviçre, 2007 yılından bu yana Türk hükümetiyle askerlik hizmetlerinin karşılıklı tanınması için temaslarda bulunsa da, somut bir ilerleme kaydedilemedi. Ankara ile yapılan çeşitli görüşmeler, konsolosluk toplantıları ve öneriler sonuçsuz kaldı. 2020’de Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun çözüm için taslak sunma sözü de gerçekleşmedi. Son olarak Temmuz 2025’te İsviçre Ordusu, tekrar görüşme talebinde bulundu fakat Türkiye’den "görüşme planlanmadığı" yanıtını aldı.

Kriz çözülmedikçe İsviçre’deki Türk gençlerinin büyük kısmı çifte vatandaşlıktan çıkarak sadece İsviçre pasaportu taşımayı tercih edebilir. Bu da hem Türkiye’nin dövizle askerlik gelirlerinden hem de yurt dışındaki genç nüfusla bağından kopmasına yol açabilir.