İstanbul’un deprem kaderi değişiyor: Sokak sokak sarsıntı hesaplama yöntemi geliştirildi

DEPREM ÖLÇÜMÜNDE YENI DÖNEM: FIBER OPTIK KABLOLARLA İSTANBUL’UN ZEMIN HARITASI ÇIKARILDI

Depremlerin önceden tahmin edilememesi ve ölçüm cihazlarının yüksek maliyeti, bilim dünyasında yıllardır çözüm arayışlarını yönlendiriyor. Bu alanda çığır açan bir gelişme, 2023 yılında İstanbul’da tesadüfen kaydedilen bir sarsıntı sayesinde gündeme geldi. İsviçreli jeofizikçi Andreas Fichtner ve ekibi, geleneksel sismometrelerin ötesine geçerek fiber optik kablolarla deprem ölçümü yapan yeni bir yöntem geliştirdi.

DAĞITILMIŞ AKUSTIK ALGILAMA: MEVCUT ALTYAPI, YENI TEKNOLOJI

Fichtner, klasik sarkaç sistemlerinin pahalı ve sınırlı erişime sahip olduğunu vurgularken, fiber optik kabloların dünya genelinde 5 milyar kilometreyi aşan yaygınlığına dikkat çekiyor. Yeni yöntemde:

• Kablolara lazer darbeleri gönderiliyor

• Deprem etkisiyle kablonun uzunluğu ve ışık geçiş süresi değişiyor

• Bu farklar, sarsıntının şiddeti ve yeri hakkında veri sağlıyor

Sistemin merkezinde yer alan "Interrogator" adlı cihazlar, fay hareketlerinin kabloyu nerede ve ne düzeyde etkilediğini tespit edebiliyor.

İSTANBUL’DA TESADÜFI ÖLÇÜMLE SOKAK SOKAK SARSINTI HARITASI

2023’te İstanbul’da kullanılmayan bir fiber optik kablo üzerinden kaydedilen deprem dalgası, şehrin 100 metrelik zemin yapısını haritalandırmayı mümkün kıldı. Elde edilen veriler:

• Bazı sokakların, çok yakın olsalar bile diğerlerine göre 10 kat daha fazla sarsıldığını gösterdi

• Bu mikro ölçekteki farklar, bina bazlı risk analizleri için kritik önem taşıyor

Fichtner, bu verilerin depreme dayanıklı yapılaşma stratejilerinde kullanılabileceğini ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını belirtiyor.

KÜRESEL UYGULAMA: SAFATOR PROJESI VE YENI SENSÖRLER

Almanya’nın Potsdam kentindeki araştırma merkezi, denizaltı fiber optik kabloları kullanarak deprem, volkanik aktivite ve kıyı heyelanlarını tespit etmeyi amaçlayan SAFAtor projesini yürütüyor. Bu projede:

• Mevcut kablolara entegre edilebilecek yeni nesil sensörler geliştiriliyor

• Teknoloji, yalnızca büyük depremler için değil, jeotermal enerji ve çevresel izleme alanlarında da kullanılabiliyor

Bu gelişme, deprem ölçüm teknolojisinde daha ucuz, daha yaygın ve daha hassas bir dönemin kapısını aralıyor. İstanbul’da elde edilen veriler, hem yerel risk haritalaması hem de küresel afet yönetimi açısından öncü bir örnek olarak değerlendiriliyor.

Marmara’daki deprem senaryosunu etkileyecek gelişme: Fay hattında sızıntılar sürüyor

Baba Vanga’nın 2026 Kehanetleri Gündemde: Felaketlerle Dolu Bir Yıl Olacak

Ankara İçin Felaket Senaryosu: Deprem Uzmanı 7’ye Varan Sarsıntı İçin Uyardı!