İstanbul’da Hava Kalitesini En Çok Etkileyen Faktör Açıklandı

Prof. Dr. Levent Kuzu, 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nün, çevre sorunlarına dikkat çekmek için uluslararası düzeyde önemli bir etkinlik olduğunu belirtti. İstanbul’da hava kalitesinin en büyük sorununu trafik oluşturuyor; mevsim fark etmeksizin şehrin tamamına yayılan trafik kaynaklı kirlilik, araç sayısının artmasıyla birlikte daha da kötüleşiyor. Sanayi tesislerinin kent merkezinden uzak olması nedeniyle sanayinin hava kalitesine etkisi az olurken, evsel ısınmanın doğalgaz kullanımı sayesinde hava kirliliğine katkısı düşük seviyede kalıyor.

Kuzu, özellikle tam kapanma dönemlerinde yapılan ölçümlerin, doğal toz ve aerosol kaynaklarının İstanbul’daki partikül madde kirliliğine yaklaşık üçte bir oranında katkı sağladığını gösterdiğini ifade etti. Ancak asıl önemli etkenin trafik olduğunu vurguladı. Trafikte artan yoğunluk ve dur-kalk trafiği nedeniyle egzozdan yayılan azot oksitler, karbon monoksit, uçucu organik bileşikler ve partikül madde gibi kirleticiler artıyor. Dizel araçların özellikle azot oksit ve partikül madde salınımında daha fazla zararlı olduğu, bu nedenle çeşitli filtre ve kontrol sistemlerinin kullanıldığına dikkat çekti.

Partikül emisyonlarının yarısının lastik, fren ve yol aşınmasından kaynaklandığını belirten Kuzu, bu nedenle sadece elektrikli araçlara geçmenin partikül kirliliğini yarı yarıya azaltabileceğini, daha fazla iyileşme için yol ve araç teknolojilerinde de yeniliklere ihtiyaç olduğunu söyledi. Elektrikli mikromobilite çözümlerinin hava kalitesini ciddi oranda iyileştirme potansiyeline sahip olduğunu ve bu alanda altyapı ve teşviklerin önemli olduğunu ekledi.

Hava kirliliğinin meteoroloji ve topoğrafya gibi doğal faktörlerden de etkilendiğini belirten Kuzu, özellikle sabah saatlerinde görülen sisin (inversiyon) kirliliği artırdığını ve hava kalitesinin bölgelere göre değiştiğini söyledi. İstanbul’da özellikle Göztepe ve Esenyurt gibi çukur ve yoğun araç trafiği olan bölgelerde hava kalitesinin düşük, Kumköy, Şile ve Adalar gibi emisyon kaynaklarından uzak yerlerde ise daha iyi olduğunu dile getirdi.

Hava kirliliğinin sağlık üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ve astım, bronşit, KOAH gibi hastalıkların artmasına neden olduğunu anlatan Kuzu, temiz havanın toplum sağlığı ve ekonomik verimlilik için vazgeçilmez olduğunu vurguladı. İstanbul’da hava kalitesini iyileştirmek için öncelikli olarak trafik düzenlemelerine odaklanılması gerektiğini belirtti. Elektrikli araç teşvikleriyle gaz emisyonlarının azaltılabileceğini, partikül kirliliğinin ise yaklaşık yüzde 50 oranında iyileşebileceğini ifade etti. Ayrıca yapılaşmanın hava akışını engellemeyecek şekilde planlanması, hava koridorlarının korunması gerektiğine dikkat çekti.